Deneme amaçlıdır. Sorular ve cevaplar öğretmenler tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî sorularıyla ilgisi yoktur.
1. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.1
Örnek cevap: Cebrail, Allah’ın vahyini peygamberlere getirir. Mikail, yağmur ve rüzgâr gibi tabiat olaylarını Allah’ın izniyle yönetir. İsrafil, kıyametin kopması ve insanların yeniden dirilmesi için sura üfleyecektir. Azrail, ecelleri geldiğinde canlıların ruhunu alır.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Dört meleğin görevini doğru açıklar | 6 |
2. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.1
Örnek cevap: Melekler nurdan yaratılmıştır; yemek, içmek, uyumak gibi ihtiyaçları yoktur; Allah’ın emirlerine asla karşı gelmez, her zaman itaat ederler; cinsiyetleri yoktur. Melekler maddi bir bedene sahip olmayan, gözle görülmeyen varlıklardır; bu yüzden onları duyularımızla algılayamayız; varlıklarını vahiy aracılığıyla biliriz.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Meleklerin en az iki özelliğini yazar | 3 |
| Duyularla algılanamamalarını açıklar | 3 |
3. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.1
Örnek cevap: Dünyada insanla birlikte olanlar: Kiramen kâtibin (yapılanları yazar), hafaza melekleri (korur). Kabirde görev yapanlar: Münker ve Nekir (sorguya çeker).
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Dünyada görevli melekleri doğru sınıflandırır | 3 |
| Kabirde görevli melekleri doğru sınıflandırır | 3 |
4. Soru (7 puan) · DKAB.7.1.3
Örnek cevap: Yaptığı her şeyin kayıt altına alındığını bilen öğrenci sözlerine ve davranışlarına daha çok dikkat eder. Okulda: Kimse görmese bile kopya çekmez, arkadaşlarına kaba davranmaz. Ailede: Anne babasına karşı saygılı olur, verdiği sözü tutar. Sosyal medyada: Başkalarını incitecek yorumlar yazmaz, doğruluğundan emin olmadığı haberleri paylaşmaz.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| İnancın davranışlara etkisini açıklar | 1 |
| Okul ortamından uygun örnek verir | 2 |
| Aile ortamından uygun örnek verir | 2 |
| Sosyal medya ortamından uygun örnek verir | 2 |
5. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.2
Örnek cevap: Ölüm → Kabir (berzah) hayatı → Kıyamet → Yeniden diriliş (ba’s) → Mahşer → Mizan ve hesap → Cennet veya cehennem.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Aşamaları doğru sıralar (her yanlış yer değiştirme 1 puan eksiltir) | 6 |
6. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.2
Örnek cevap: Kabir (berzah) hayatı, ölümle başlayan ve kıyamete kadar süren, dünya hayatı ile ahiret hayatı arasındaki dönemdir. Mahşer, yeniden dirilişten sonra bütün insanların hesap vermek üzere toplanacağı yerdir.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Kabir hayatını doğru açıklar | 3 |
| Mahşeri doğru açıklar | 3 |
7. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.2
Örnek cevap: İnsanın dünyada yaptığı bütün iyilik ve kötülükler kiramen kâtibin melekleri tarafından amel defterine yazılır. Ahirette bu defter insana verilir ve kişi yaptıklarından sorguya çekilir (hesap). Yaptığı iyilik ve kötülükler tartılır (mizan) ve insanın ahiretteki durumu buna göre belirlenir. Bu üç kavram, kimsenin yaptığının kaybolmayacağını ve herkesin adaletle karşılık göreceğini anlatır.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Amel defterini açıklar | 2 |
| Hesap ve mizanı açıklar | 2 |
| Kavramlar arasındaki ilişkiyi kurar | 2 |
8. Soru (7 puan) · DKAB.7.1.3
Örnek cevap: Yaptıklarının ahirette tartılacağına ve hesabının sorulacağına inanan kişi başkalarının hakkını yemekten sakınır; çünkü bir kul hakkının karşılıksız kalmayacağını bilir. Örnek: Esnaf müşterisine eksik tartmaz, kusurlu malı saklamaz. Öğrenci arkadaşından ödünç aldığı eşyayı zamanında ve zarar vermeden geri verir; sırada kimsenin önüne geçmez. Bu inanç toplumda adalet ve güven duygusunu güçlendirir.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| İnancın hak gözetmeye etkisini açıklar | 3 |
| İki uygun örnek verir | 4 |
9. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.3
Örnek cevap: Can, kimse görmese de doğru olanı yapmıştır; bu davranış, yaptıklarının kaydedildiğine ve ahirette karşılığını göreceğine inanan bir kişinin dürüstlüğünü yansıtır. Mert ise “kimse görmüyor” diyerek zarar vermiştir; oysa melek ve ahiret inancına göre insanın yaptıkları hiçbir zaman gizli kalmaz, yaptığı her şeyden sorumludur.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Can’ın davranışını inançla ilişkilendirir | 3 |
| Mert’in davranışını inançla değerlendirir | 3 |
10. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.3
Örnek cevap: Mert’e, insanın yaptığı her şeyin kiramen kâtibin melekleri tarafından yazıldığını ve Allah’ın her şeyi gördüğünü hatırlatırdım. Ahirette yaptığı her iyiliğin ve kötülüğün karşılığını göreceğini anlatırdım. Ayrıca fidanların tüm canlılar için temiz hava ve gölge sağladığını, doğaya zarar vermenin herkesin hakkına zarar vermek olduğunu, çevreyi korumanın da bir sorumluluk olduğunu söylerdim.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Melek inancıyla açıklar | 2 |
| Ahiret inancıyla açıklar | 2 |
| Çevre bilinciyle ilişkilendirir | 2 |
11. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.2
Örnek cevap: Dünyada her zaman tam adalet sağlanamaz: Bazı haksızlıklar cezasız kalır, bazı mağdurlar hakkını alamaz. Ahiret inancı, her iyiliğin ve kötülüğün mutlaka karşılığını bulacağı tam bir adaletin gerçekleşeceğini bildirir. Bu nedenle ahiret, ilahi adaletin eksiksiz tecelli edeceği yerdir.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Dünyada adaletin tam sağlanamadığını belirtir | 3 |
| Ahiretin tam adaletle ilişkisini açıklar | 3 |
12. Soru (7 puan) · DKAB.7.1.3
Örnek cevap: Bireye: Hayatına anlam ve amaç kazandırır; zorluklar karşısında sabırlı ve umutlu olmasını sağlar; sorumluluk bilinci kazandırır. Topluma: İnsanların başkalarının haklarına saygı göstermesini sağlar; iyiliği ve yardımlaşmayı yaygınlaştırır, suçları azaltır. Öğrenci, dünyada karşılaştığı haksızlıkların ahirette mutlaka hesabının sorulacağına inandığı için çaresizliğe düşmez; bu inanç ona umut ve iç huzuru verir.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Bireye iki kazanım yazar | 2 |
| Topluma iki kazanım yazar | 2 |
| Umut ile ahiret inancı arasındaki ilişkiyi yorumlar | 3 |
13. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.4
Örnek cevap: Allah’a insanların Rabbi, insanların hükümdarı ve insanların ilahı olarak sığınılmaktadır. Surede, insanların kalplerine vesvese veren, cinlerden ve insanlardan olan sinsi vesvesecinin kötülüğünden sığınılmaktadır.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Üç sıfatı doğru yazar | 3 |
| Sığınılan kötülüğü yazar | 3 |
14. Soru (6 puan) · DKAB.7.1.4
Örnek cevap: Vesvese, insanın kalbine ve zihnine fısıldanan, onu kötülüğe yönelten düşünce ve telkinlerdir. Örnekler: Arkadaşlarının “Bir kereden bir şey olmaz.” diyerek zararlı alışkanlıklara özendirmesi; internette kişiyi kendini değersiz hissettiren ya da öfkeye sürükleyen içerikler; “Kimse görmüyor, yapabilirsin.” şeklindeki iç ses. Nas suresi, bu tür telkinlerin hem insanlardan hem görünmeyen varlıklardan gelebileceğini hatırlatır ve kişiye Allah’a sığınarak bu telkinlere direnmeyi, iradesini iyiden yana kullanmayı öğretir.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Vesveseyi doğru açıklar | 2 |
| İki uygun örnek verir | 2 |
| Surenin yol göstericiliğini yorumlar | 2 |
15. Soru (6 puan) · DKAB.7.2.1
Örnek cevap: Benzerlikler: İkisinde de ihrama girilir, Kâbe tavaf edilir, Safa ile Merve arasında sa’y yapılır. Farklılıklar: Hac gücü yetene farz, umre sünnettir. Hac belirli günlerde yapılır, umre yılın her zamanı yapılabilir. Arafat’ta vakfe ve şeytan taşlama hacca özgüdür.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| En az iki benzerlik yazar | 2 |
| En az iki farklılık yazar | 4 |
16. Soru (7 puan) · DKAB.7.2.1
Örnek cevap: Eşitlik: Zengin–yoksul, yönetici–işçi herkesin aynı sade kıyafeti (ihramı) giymesi, Allah katında insanların eşit olduğunu ve üstünlüğün mal, makam ya da renkte olmadığını gösterir. Kardeşlik ve birlik: Farklı dilleri konuşan, farklı ülkelerden gelen insanların aynı yerde aynı ibadeti yapması Müslümanlar arasındaki kardeşliği ve birliği güçlendirir. Ayrıca ihramın kefene benzemesi insanlara ölümü ve ahireti hatırlatır.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Eşitlik mesajını açıklar | 3 |
| Kardeşlik ve birlik mesajını açıklar | 3 |
| Açıklamalarını verilen duruma dayandırır | 1 |