Süre 40 dakikadır. Soruların puanları yanlarında belirtilmiştir. Cevaplarınızı gerekçeleriyle ve işlem adımlarını göstererek yazınız.
Bir öğrencinin gözlem notları:
(1. ve 2. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)1. Gözlemlerden hangilerinde kimyasal değişim gerçekleşmiştir? Her biri için kimyasal değişimin kanıtını yazınız.
(6 puan)2. III numaralı olayın neden kimyasal değişim olmadığını açıklayınız. Fiziksel ve kimyasal değişimi ayırt etmek için kullanılabilecek bir ölçüt yazınız.
Hidrojen gazının oksijenle tepkimesi denklemle şöyle gösterilir:
2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(s)
Bu tepkimede 4 g hidrojen gazı ile 32 g oksijen gazı tamamen tepkimeye girmektedir.
(3. ve 4. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)3. Tepkimede girenlerdeki ve ürünlerdeki atom sayılarını karşılaştırınız. Oluşan suyun kütlesini hesaplayınız.
(7 puan)4. Bu tepkimenin tanecik düzeyinde nasıl gerçekleştiğini bir model (çizim veya açıklama) ile anlatınız. Modelinizde kütlenin neden korunduğunu belirtiniz.
Bazı kimyasal tepkimeler:
(5. ve 6. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)5. I–V numaralı tepkimelerin türlerini yazınız.
(6 puan)6. IV numaralı tepkime türünün günlük hayattaki bir uygulamasını örnekleyerek açıklayınız.
Bir öğrenci 100 g kireç taşını (CaCO₃) açık bir kapta yüksek sıcaklıkta ısıtmış ve tepkime tamamlandığında kapta 56 g katı kaldığını görmüştür.
(7. ve 8. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)7. Gerçekleşen tepkimenin türünü yazınız. Katı kütlesinin azalmasının nedenini açıklayınız ve açığa çıkan gazın kütlesini bulunuz.
(7 puan)8. Bir başka öğrenci, “Kütle azaldığına göre bu tepkimede kütle korunmamıştır.” diyor. Bu düşünceyi değerlendiriniz ve deneyin kapalı bir kapta yapılması durumunda toplam kütlenin nasıl değişeceğini açıklayınız.
Günlük hayatta bazı nesneler belirli sayılarla gruplandırılır: 1 düzine = 12 tane, 1 deste = 10 tane. Kimyada ise tanecikleri saymak için mol kullanılır: 1 mol = 6,02 × 10²³ tanecik (Avogadro sayısı).
(9. ve 10. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)9. Düzine ve deste örneklerinden yararlanarak mol kavramını kendi cümlelerinizle tanımlayınız. Mol kavramına neden ihtiyaç duyulduğunu açıklayınız.
(6 puan)10. 2 mol su (H₂O) molekülünde kaç tane su molekülü ve kaç tane hidrojen atomu bulunur? İşlemlerinizi gösteriniz.
Bazı elementlerin mol kütleleri (g/mol): H = 1, C = 12, O = 16, Al = 27, Fe = 56
(11. ve 12. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)11. CO₂ molekülünün mol kütlesini hesaplayınız. 88 g CO₂ kaç moldür?
(7 puan)12. 1 mol demir ile 1 mol alüminyumun tanecik sayılarını ve kütlelerini karşılaştırınız. Eşit mol sayısındaki maddelerin kütlelerinin neden farklı olduğunu açıklayınız.
Bazı saf maddelerin oda sıcaklığındaki yoğunlukları:
| Madde | Yoğunluk (g/mL) |
|---|---|
| Su | 1,0 |
| Etil alkol | 0,8 |
| Cıva | 13,6 |
(13. ve 14. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)13. 50 mL etil alkolün kütlesini hesaplayınız. İşleminizi gösteriniz.
(6 puan)14. Kütleleri eşit olan su, etil alkol ve cıvayı hacimlerine göre büyükten küçüğe sıralayınız. Sıralamanızı yoğunluk ile hacim arasındaki ilişkiye dayanarak açıklayınız.
Normal şartlar altında (0 °C, 1 atm) 1 mol gaz 22,4 L hacim kaplar. (C = 12, O = 16)
(15. ve 16. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)15. Normal şartlarda 44,8 L oksijen gazı kaç moldür? Bu gazın kütlesini hesaplayınız.
(7 puan)16. Normal şartlarda 11,2 L hacim kaplayan CO₂ gazının kütlesini ve içerdiği molekül sayısını bulunuz. Kütle, mol, hacim ve tanecik sayısı arasındaki ilişkiyi kullandığınız adımlarla gösteriniz.
Başarılar! · www.okuljet.com · Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Deneme amaçlıdır. Sorular öğretmenler tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî sorularıyla ilgisi yoktur.