10. Sınıf OYSS Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları
Sorular OYSS biçiminde: her öncülün (metin, tablo ya da liste) altında iki açık uçlu soru var. Cevaplarını kutulara yaz; bu cihazda otomatik kaydedilir. Bitirince cevap anahtarı sayfasında kendini puanla.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
Bir öğrencinin gözlem notları:
- I. Bahçedeki demir kapı zamanla kırmızımsı kahverengi bir tabakayla kaplandı.
- II. Suya atılan efervesan tablet köpürerek gaz çıkardı.
- III. Buzdolabından çıkarılan buz kalıbı eriyerek su oldu.
- IV. Gümüş nitrat çözeltisine tuzlu su eklenince beyaz bir katı oluştu.
- V. Mum yanarken ışık ve ısı yaydı.
Gözlemlerden hangilerinde kimyasal değişim gerçekleşmiştir? Her biri için kimyasal değişimin kanıtını yazınız.
Bir öğrencinin gözlem notları:
- I. Bahçedeki demir kapı zamanla kırmızımsı kahverengi bir tabakayla kaplandı.
- II. Suya atılan efervesan tablet köpürerek gaz çıkardı.
- III. Buzdolabından çıkarılan buz kalıbı eriyerek su oldu.
- IV. Gümüş nitrat çözeltisine tuzlu su eklenince beyaz bir katı oluştu.
- V. Mum yanarken ışık ve ısı yaydı.
III numaralı olayın neden kimyasal değişim olmadığını açıklayınız. Fiziksel ve kimyasal değişimi ayırt etmek için kullanılabilecek bir ölçüt yazınız.
Hidrojen gazının oksijenle tepkimesi denklemle şöyle gösterilir:
2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(s)
Bu tepkimede 4 g hidrojen gazı ile 32 g oksijen gazı tamamen tepkimeye girmektedir.
Tepkimede girenlerdeki ve ürünlerdeki atom sayılarını karşılaştırınız. Oluşan suyun kütlesini hesaplayınız.
Hidrojen gazının oksijenle tepkimesi denklemle şöyle gösterilir:
2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(s)
Bu tepkimede 4 g hidrojen gazı ile 32 g oksijen gazı tamamen tepkimeye girmektedir.
Bu tepkimenin tanecik düzeyinde nasıl gerçekleştiğini bir model (çizim veya açıklama) ile anlatınız. Modelinizde kütlenin neden korunduğunu belirtiniz.
Bazı kimyasal tepkimeler:
- I. CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O
- II. 2Na + Cl₂ → 2NaCl
- III. CaCO₃ → CaO + CO₂
- IV. HCl + NaOH → NaCl + H₂O
- V. AgNO₃ + NaCl → AgCl(k) + NaNO₃
I–V numaralı tepkimelerin türlerini yazınız.
Bazı kimyasal tepkimeler:
- I. CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O
- II. 2Na + Cl₂ → 2NaCl
- III. CaCO₃ → CaO + CO₂
- IV. HCl + NaOH → NaCl + H₂O
- V. AgNO₃ + NaCl → AgCl(k) + NaNO₃
IV numaralı tepkime türünün günlük hayattaki bir uygulamasını örnekleyerek açıklayınız.
Bir öğrenci 100 g kireç taşını (CaCO₃) açık bir kapta yüksek sıcaklıkta ısıtmış ve tepkime tamamlandığında kapta 56 g katı kaldığını görmüştür.
Gerçekleşen tepkimenin türünü yazınız. Katı kütlesinin azalmasının nedenini açıklayınız ve açığa çıkan gazın kütlesini bulunuz.
Bir öğrenci 100 g kireç taşını (CaCO₃) açık bir kapta yüksek sıcaklıkta ısıtmış ve tepkime tamamlandığında kapta 56 g katı kaldığını görmüştür.
Bir başka öğrenci, “Kütle azaldığına göre bu tepkimede kütle korunmamıştır.” diyor. Bu düşünceyi değerlendiriniz ve deneyin kapalı bir kapta yapılması durumunda toplam kütlenin nasıl değişeceğini açıklayınız.
Günlük hayatta bazı nesneler belirli sayılarla gruplandırılır: 1 düzine = 12 tane, 1 deste = 10 tane. Kimyada ise tanecikleri saymak için mol kullanılır: 1 mol = 6,02 × 10²³ tanecik (Avogadro sayısı).
Düzine ve deste örneklerinden yararlanarak mol kavramını kendi cümlelerinizle tanımlayınız. Mol kavramına neden ihtiyaç duyulduğunu açıklayınız.
Günlük hayatta bazı nesneler belirli sayılarla gruplandırılır: 1 düzine = 12 tane, 1 deste = 10 tane. Kimyada ise tanecikleri saymak için mol kullanılır: 1 mol = 6,02 × 10²³ tanecik (Avogadro sayısı).
2 mol su (H₂O) molekülünde kaç tane su molekülü ve kaç tane hidrojen atomu bulunur? İşlemlerinizi gösteriniz.
Bazı elementlerin mol kütleleri (g/mol): H = 1, C = 12, O = 16, Al = 27, Fe = 56
CO₂ molekülünün mol kütlesini hesaplayınız. 88 g CO₂ kaç moldür?
Bazı elementlerin mol kütleleri (g/mol): H = 1, C = 12, O = 16, Al = 27, Fe = 56
1 mol demir ile 1 mol alüminyumun tanecik sayılarını ve kütlelerini karşılaştırınız. Eşit mol sayısındaki maddelerin kütlelerinin neden farklı olduğunu açıklayınız.
Bazı saf maddelerin oda sıcaklığındaki yoğunlukları:
| Madde | Yoğunluk (g/mL) |
|---|---|
| Su | 1,0 |
| Etil alkol | 0,8 |
| Cıva | 13,6 |
50 mL etil alkolün kütlesini hesaplayınız. İşleminizi gösteriniz.
Bazı saf maddelerin oda sıcaklığındaki yoğunlukları:
| Madde | Yoğunluk (g/mL) |
|---|---|
| Su | 1,0 |
| Etil alkol | 0,8 |
| Cıva | 13,6 |
Kütleleri eşit olan su, etil alkol ve cıvayı hacimlerine göre büyükten küçüğe sıralayınız. Sıralamanızı yoğunluk ile hacim arasındaki ilişkiye dayanarak açıklayınız.
Normal şartlar altında (0 °C, 1 atm) 1 mol gaz 22,4 L hacim kaplar. (C = 12, O = 16)
Normal şartlarda 44,8 L oksijen gazı kaç moldür? Bu gazın kütlesini hesaplayınız.
Normal şartlar altında (0 °C, 1 atm) 1 mol gaz 22,4 L hacim kaplar. (C = 12, O = 16)
Normal şartlarda 11,2 L hacim kaplayan CO₂ gazının kütlesini ve içerdiği molekül sayısını bulunuz. Kütle, mol, hacim ve tanecik sayısı arasındaki ilişkiyi kullandığınız adımlarla gösteriniz.
Sınavı bitirdin mi?
Cevap anahtarı ayrı sayfada. Orada kendi cevabınla örnek cevabı yan yana görür, ölçütleri işaretleyerek puanını hesaplarsın.
10. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı senaryoları
Okulundaki zümre bu senaryolardan birini seçer ve sınavdan önce duyurur. Senaryonu öğrenince hangi konudan kaç soru geleceğini aşağıdaki tablodan görebilirsin.
| Öğrenme çıktısı | S1 | S2 | S3 | S4 | S5 |
|---|---|---|---|---|---|
| KİM.10.1.1 Kimyasal değişimlere ilişkin kanıtları belirlemeye yönelik bilimsel gözlem yapabilme | – | 1 | 1 | 1 | 1 |
| KİM.10.1.2 Kimyasal tepkimelerin oluşumunu açıklamak için bilimsel model oluşturabilme | 1 | – | 1 | 1 | 1 |
| KİM.10.1.3 Kimyasal tepkime türlerinin oluşum sürecine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 |
| KİM.10.1.4 Mol kavramına ilişkin operasyonel tanımlama yapabilme | 2 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| KİM.10.1.5 Saf maddelerin ölçülebilir özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme | 1 | 2 | 2 | 1 | 2 |
| Toplam soru | 6 | 6 | 7 | 6 | 8 |
S1, S2… senaryoları gösterir; hücredeki sayı o senaryoda o çıktıdan kaç soru geleceğidir. Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 1. Dönem Konu-Soru Dağılım Tabloları. İliniz farklı bir tablo belirlemiş olabilir; okulunuzun duyurusunu esas alın.
Bu deneme sınavındaki öğrenme çıktıları
Deneme sınavındaki soruların hangi öğrenme çıktılarına ait olduğunu ve kaç puan değerinde olduğunu gösterir.
| Kod | Öğrenme çıktısı | Sorular | Puan |
|---|---|---|---|
| KİM.10.1.1 | Kimyasal değişimlere ilişkin kanıtları belirlemeye yönelik bilimsel gözlem yapabilme | 1, 2 | 12 |
| KİM.10.1.2 | Kimyasal tepkimelerin oluşumunu açıklamak için bilimsel model oluşturabilme | 3, 4 | 13 |
| KİM.10.1.3 | Kimyasal tepkime türlerinin oluşum sürecine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme | 5, 6, 7, 8 | 25 |
| KİM.10.1.4 | Mol kavramına ilişkin operasyonel tanımlama yapabilme | 9, 10, 11, 12 | 25 |
| KİM.10.1.5 | Saf maddelerin ölçülebilir özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme | 13, 14, 15, 16 | 25 |
10. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı: diğer dersler
Sınava hazırlık rehberleri
- OYSS Nedir? Ortak Yazılı Sınav Sistemi Rehberi · OYSS’nin tanımı, amacı, kapsamı, soru hazırlama süreci ve puanlama.
- OYSS Sınav Takvimi 2026-2027 · 1. dönem 1. yazılıların ders ders tarihleri ve mazeret sınavları.
- OYSS Senaryoları ve Konu-Soru Dağılım Tablosu · Senaryonun ne olduğu, kimin seçtiği ve sınava nasıl hazırlanılacağı.
- Açık Uçlu Soru Nasıl Cevaplanır? · Puanlama anahtarına göre tam puanlık cevap yazmanın 5 adımı.
- Veliler İçin OYSS Rehberi · Velilerin bilmesi gerekenler, karnenin okunması ve evde destek önerileri.