Deneme amaçlıdır. Sorular ve cevaplar öğretmenler tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî sorularıyla ilgisi yoktur.
1. Soru (6 puan) · T.O.6.6
Örnek cevap: Anlatıcı, yaz tatilinde dedesinin köyündeki bahçede yaşlı elma ağacının kurumaya başladığını fark eder. Dedesiyle birlikte ağacın bakımını yaparlar ve ertesi yaz ağaç yeniden yeşerip meyve verir. Olay köyde, dedenin evinin arkasındaki bahçede; bir yaz tatilinde ve ertesi yaz geçer.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Olayı doğru özetler | 3 |
| Yeri yazar | 1 |
| Zamanı yazar | 2 |
2. Soru (6 puan) · T.O.6.5
Örnek cevap: “Mahzun”: hüzünlü, üzgün. İpucu: Dede, babasıyla diktiği ağacın kuruduğunu görünce sessiz kalmıştır; bu durum üzüldüğünü gösterir. “Bereket”: bolluk, ürünün çok olması. İpucu: Ağacın dallarının meyveden yere eğilmesi bolluğu anlatır.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| “Mahzun” sözcüğünün anlamını tahmin eder | 2 |
| “Bereket” sözcüğünün anlamını tahmin eder | 2 |
| Tahminlerini metindeki ipuçlarına dayandırır | 2 |
3. Soru (6 puan) · T.O.6.6
Örnek cevap: Leylekler sonbaharda Avrupa’dan Afrika’ya göç eder. Uzun yolculukta sıcak hava akımlarını kullanarak süzülürler. Sıcak hava akımları deniz üzerinde zayıf olduğu için geniş denizlerin üzerinden uçmaktan kaçınırlar.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Göçün zamanını ve yönünü yazar | 2 |
| Süzülme nedenini yazar | 2 |
| Denizden kaçınma nedenini yazar | 2 |
4. Soru (7 puan) · T.O.6.16
Örnek cevap: Anahtar kelimeler: leylek, göç, sıcak hava akımları, İstanbul Boğazı. Bu kelimeler metnin konusunu ve en önemli bilgilerini taşır; metinde tekrar edilir ve çıkarıldıklarında metin anlaşılmaz. Konu: Leyleklerin sıcak hava akımlarını kullanarak İstanbul Boğazı üzerinden yaptığı göç.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Dört uygun anahtar kelime yazar | 3 |
| Neden anahtar kelime olduklarını açıklar | 2 |
| Anahtar kelimelerle konuyu ifade eder | 2 |
5. Soru (6 puan) · T.O.6.16
Örnek cevap: Anahtar kavram “su ayak izi”dir. Metinde, bir ürünün üretim sürecinde kullanılan suyun toplam miktarı olarak tanımlanmıştır. Örnek: Tek bir pamuklu tişörtün üretimi için pamuğun sulanmasından kumaşın boyanmasına kadar binlerce litre su kullanılır.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Anahtar kavramı belirler | 2 |
| Metindeki tanımını yazar | 2 |
| Metinden örneği bulur | 2 |
6. Soru (6 puan) · T.O.6.6
Örnek cevap: Metindeki öneriler: İhtiyacımız olmayan ürünleri almamak ve eşyalarımızı uzun süre kullanmak. Kendi önerim: Kıyafetleri ihtiyaç sahiplerine vermek ya da ikinci el ürünleri tercih etmek; besinleri israf etmemek.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Metindeki iki öneriyi yazar | 4 |
| Uygun bir kendi önerisini ekler | 2 |
7. Soru (6 puan) · T.O.6.21
Örnek cevap: “Rüzgâr kapı çalar”: Rüzgârın kapıya çarparak ses çıkarması, insan gibi kapı çalması olarak anlatılmıştır. “Dallar ağlar”: Rüzgârda sallanan, yaprakları dökülen dalların hüzünlü görünüşü insanın ağlamasına benzetilmiştir. (“Sessiz bağlar”, “baharı bekler” ifadeleri de kabul edilir.)
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Birinci mecaz ifadeyi bulup açıklar | 3 |
| İkinci mecaz ifadeyi bulup açıklar | 3 |
8. Soru (7 puan) · T.O.6.5
Örnek cevap: “Hazan” sonbahar anlamına gelir. İpuçları: Yaprakların sararması, kırlangıçların göç etmesi ve şairin baharı beklemesi sonbahar mevsimini anlatır. Örnek cümle: Hazan gelince parktaki ağaçlar sarı yapraklarını dökmeye başladı.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Sözcüğün anlamını doğru tahmin eder | 2 |
| En az iki ipucu yazar | 3 |
| Sözcüğü aynı anlamda bir cümlede kullanır | 2 |
9. Soru (6 puan) · T.O.6.21
Örnek cevap: Göz kulak olmak: Birini ya da bir şeyi korumak, gözetmek. Kulak asmamak: Bir söze önem vermemek, dikkate almamak. Eli açık: Cömert, başkalarına vermeyi seven.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| “Göz kulak olmak” deyiminin anlamını yazar | 2 |
| “Kulak asmamak” deyiminin anlamını yazar | 2 |
| “Eli açık” deyiminin anlamını yazar | 2 |
10. Soru (6 puan) · T.O.6.21
Örnek cevap: “Damlaya damlaya göl olur” atasözü, küçük birikimlerin zamanla büyük sonuçlar doğuracağını anlatır. Elif her gün yalnızca on sayfa okumuş ama düzenli okuduğu için yıl sonunda otuz kitap bitirmiştir. Annesi, küçük ama düzenli çabanın büyük bir başarıya dönüştüğünü vurgulamak için bu atasözünü söylemiştir.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Atasözünün anlamını yazar | 3 |
| Atasözünü Elif’in durumuyla ilişkilendirir | 3 |
11. Soru (6 puan) · T.Y.6.21
Örnek cevap: “ankaraya” → “Ankara’ya” (özel isimler büyük harfle başlar, çekim eki kesme işaretiyle ayrılır). “. babam” → “. Babam” (cümle büyük harfle başlar). “yorgunmusun” → “yorgun musun” (soru eki “mi” ayrı yazılır).
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| “Ankara’ya” yazımını düzeltir | 2 |
| Cümle başındaki büyük harfi düzeltir | 2 |
| Soru ekinin yazımını düzeltir | 2 |
12. Soru (7 puan) · T.Y.6.21
Örnek cevap: Yanlışlar: “yoruldum .” ifadesinde noktadan önce boşluk bırakılmıştır; babanın sorusu ve Evet cevabı tırnak işaretiyle gösterilmemiş, soru cümlesinin sonuna soru işareti konmamıştır. Düzeltilmiş hâli: Babam bana “Yorgun musun?” diye sordu. “Evet.” dedim ama çok güzel bir gün geçirdik.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Noktadan önceki boşluk yanlışını belirler | 1 |
| Konuşmanın tırnak/soru işaretiyle gösterilmesi gerektiğini belirler | 2 |
| Son iki cümleyi kurallara uygun olarak yeniden yazar | 4 |
13. Soru (6 puan) · T.Y.6.18
Örnek cevap: Örnek: Dün okulda keyifli bir gün geçirdim. Sabah doyurucu bir kahvaltı yaptım. Okulda öğretmenimiz bize ilginç bir hikâye anlattı. Teneffüste arkadaşlarımla eğlenceli bir oyun oynadık. Akşam eve dönerken hava da çok güneşliydi.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Tekrarı ortadan kaldırır | 2 |
| Anlama uygun, çeşitli sözcükler kullanır (en az dört) | 4 |
14. Soru (6 puan) · T.Y.6.18
Örnek cevap: Örnek: Bilim şenliğinin olduğu gün okula büyük bir heyecanla gittim. Hazırladığımız deneyin nasıl sonuçlanacağını merak ediyordum. Son anda düzeneğimiz bozulunca hepimizin yüreği ağzına geldi. Ancak sınıfça dayanışma içinde çalışıp düzeneği onardık. Gün sonunda emeğimizin karşılığını almanın mutluluğunu yaşadık.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Üç sözcüğü anlama uygun kullanır | 3 |
| Uygun bir deyim kullanır | 2 |
| Paragraf anlamlı ve tutarlıdır | 1 |
15. Soru (6 puan) · T.Y.6.3
Örnek cevap: Örnek başlık: “Ekranı Kapat, Hayatı Aç”. Giriş: Günümüzde çocukların ve gençlerin günün büyük bölümünü ekran başında geçirdiğini belirteceğim. Gelişme: Uzun süre ekran başında kalmanın uykuya, göz sağlığına ve arkadaşlık ilişkilerine etkilerini örneklerle anlatacağım. Sonuç: Ekran süresini sınırlamak için önerilerde bulunup okuyucuları kitap okumaya ve açık havada oyun oynamaya davet edeceğim.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Konuya uygun bir başlık belirler | 1 |
| Giriş bölümünü planlar | 1 |
| Gelişme bölümünü planlar | 2 |
| Sonuç bölümünü planlar | 2 |
16. Soru (7 puan) · T.Y.6.3
Örnek cevap: Değerlendirme ölçütlerine göre puanlanır. Örnek yazı: Ekranı Kapat, Hayatı Aç — Telefonlar, tabletler ve bilgisayarlar hayatımızın vazgeçilmez parçaları oldu. Ancak bu araçların başında ne kadar zaman geçirdiğimizi çoğu zaman fark etmiyoruz. / Uzun süre ekrana bakmak gözlerimizi yorar, uykumuzu kaçırır. Örneğin gece geç saate kadar oyun oynayan bir arkadaşım ertesi gün derste uyuklamaya başladı. Ayrıca ekran başında geçen zaman, arkadaşlarımızla yüz yüze geçireceğimiz zamandan çalınır. / Ekran süremizi sınırlamak için günlük bir plan yapabilir, yatmadan önce telefonu başka bir odaya bırakabiliriz. Boş zamanlarımızı kitap okuyarak ve açık havada oynayarak değerlendirmek hem bedenimize hem zihnimize iyi gelir.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini oluşturur | 2 |
| Görüşünü bir örnekle destekler | 2 |
| Yazı konuya uygun, tutarlı ve anlaşılırdır | 2 |
| Yazım ve noktalama kurallarına uyar | 1 |