6. Sınıf OYSS Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Cevap Anahtarı
Her sorunun altında örnek tam puanlık cevap ve puanlama ölçütleri var. Cevabının karşıladığı ölçütleri işaretle; puanın ve hangi konuyu tekrar etmen gerektiği otomatik hesaplanır.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
‹ Sorulara dön Cevap anahtarını yazdır (PDF)
Öncülü göster
Dedemin Bahçesi
Her yaz tatilinde köye, dedemin yanına giderdim. Dedemin evinin arkasında elma, armut ve ceviz ağaçlarıyla dolu küçük bir bahçe vardı. Dedem sabah ezanıyla kalkar, ağaçları tek tek dolaşır, kuruyan dalları budardı.
Bir sabah bahçedeki yaşlı elma ağacının yapraklarının sararmış olduğunu gördük. Dedem ağacın gövdesine elini koydu ve uzun süre sessiz kaldı. Yüzündeki mahzun ifadeyi ilk kez görüyordum. “Bu ağacı babamla birlikte dikmiştik.” dedi.
O gün birlikte ağacın dibini kazıp gübreledik, köklerini kuşatan otları temizledik. Ertesi yaz köye gittiğimde elma ağacı yemyeşildi ve dalları meyveden yere eğilmişti. Dedem gülümseyerek “Bu yılın bereketi senin emeğin.” dedi.
Metinde anlatılan olayı kısaca özetleyiniz. Olayın nerede ve hangi zamanlarda geçtiğini yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Anlatıcı, yaz tatilinde dedesinin köyündeki bahçede yaşlı elma ağacının kurumaya başladığını fark eder. Dedesiyle birlikte ağacın bakımını yaparlar ve ertesi yaz ağaç yeniden yeşerip meyve verir. Olay köyde, dedenin evinin arkasındaki bahçede; bir yaz tatilinde ve ertesi yaz geçer.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Dedemin Bahçesi
Her yaz tatilinde köye, dedemin yanına giderdim. Dedemin evinin arkasında elma, armut ve ceviz ağaçlarıyla dolu küçük bir bahçe vardı. Dedem sabah ezanıyla kalkar, ağaçları tek tek dolaşır, kuruyan dalları budardı.
Bir sabah bahçedeki yaşlı elma ağacının yapraklarının sararmış olduğunu gördük. Dedem ağacın gövdesine elini koydu ve uzun süre sessiz kaldı. Yüzündeki mahzun ifadeyi ilk kez görüyordum. “Bu ağacı babamla birlikte dikmiştik.” dedi.
O gün birlikte ağacın dibini kazıp gübreledik, köklerini kuşatan otları temizledik. Ertesi yaz köye gittiğimde elma ağacı yemyeşildi ve dalları meyveden yere eğilmişti. Dedem gülümseyerek “Bu yılın bereketi senin emeğin.” dedi.
Metinde geçen “mahzun” ve “bereket” sözcüklerinin anlamlarını cümlenin gelişinden tahmin ediniz. Tahmininizi metindeki hangi ipuçlarına dayandırdığınızı yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
“Mahzun”: hüzünlü, üzgün. İpucu: Dede, babasıyla diktiği ağacın kuruduğunu görünce sessiz kalmıştır; bu durum üzüldüğünü gösterir. “Bereket”: bolluk, ürünün çok olması. İpucu: Ağacın dallarının meyveden yere eğilmesi bolluğu anlatır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Uzun Yolun Yolcuları
Leylekler her yıl sonbaharda Avrupa’dan Afrika’ya göç eder. Bu kuşlar uzun yolculuklarında kanat çırpmak yerine sıcak hava akımlarını kullanarak süzülür. Sıcak hava akımları deniz üzerinde zayıf olduğu için leylekler geniş denizlerin üzerinden uçmaktan kaçınır.
Bu nedenle göç yolları, karaların birbirine en çok yaklaştığı yerlerden geçer. İstanbul Boğazı, bu yollardan biridir. Her sonbaharda on binlerce leylek, boğazın üzerinden geçerek Anadolu’ya ulaşır ve yoluna devam eder.
Metne göre aşağıdaki soruları cevaplayınız: Leylekler ne zaman ve nereye göç eder? Göç ederken neden kanat çırpmak yerine süzülür? Neden geniş denizlerin üzerinden uçmaktan kaçınır?
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Leylekler sonbaharda Avrupa’dan Afrika’ya göç eder. Uzun yolculukta sıcak hava akımlarını kullanarak süzülürler. Sıcak hava akımları deniz üzerinde zayıf olduğu için geniş denizlerin üzerinden uçmaktan kaçınırlar.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Uzun Yolun Yolcuları
Leylekler her yıl sonbaharda Avrupa’dan Afrika’ya göç eder. Bu kuşlar uzun yolculuklarında kanat çırpmak yerine sıcak hava akımlarını kullanarak süzülür. Sıcak hava akımları deniz üzerinde zayıf olduğu için leylekler geniş denizlerin üzerinden uçmaktan kaçınır.
Bu nedenle göç yolları, karaların birbirine en çok yaklaştığı yerlerden geçer. İstanbul Boğazı, bu yollardan biridir. Her sonbaharda on binlerce leylek, boğazın üzerinden geçerek Anadolu’ya ulaşır ve yoluna devam eder.
Bu metnin anahtar kelimelerinden dördünü yazınız. Seçtiğiniz kelimelerin neden anahtar kelime olduğunu açıklayınız ve bu kelimeleri kullanarak metnin konusunu bir cümleyle ifade ediniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Anahtar kelimeler: leylek, göç, sıcak hava akımları, İstanbul Boğazı. Bu kelimeler metnin konusunu ve en önemli bilgilerini taşır; metinde tekrar edilir ve çıkarıldıklarında metin anlaşılmaz. Konu: Leyleklerin sıcak hava akımlarını kullanarak İstanbul Boğazı üzerinden yaptığı göç.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Görünmeyen Su
Bir bardak su içtiğimizde yalnızca o bardaktaki suyu tükettiğimizi düşünürüz. Oysa yediğimiz her besinin ve kullandığımız her eşyanın üretiminde de su harcanır. Bir ürünün üretim sürecinde kullanılan suyun toplam miktarına “su ayak izi” denir.
Örneğin tek bir pamuklu tişörtün üretimi için tarlada pamuğun sulanmasından kumaşın boyanmasına kadar binlerce litre su kullanılır. Su ayak izimizi küçültmek için ihtiyacımız olmayan ürünleri almamalı, eşyalarımızı uzun süre kullanmalıyız.
Metindeki anahtar kavram nedir? Bu kavramın metinde nasıl tanımlandığını yazınız ve metinden bu kavramı açıklayan bir örnek bulunuz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Anahtar kavram “su ayak izi”dir. Metinde, bir ürünün üretim sürecinde kullanılan suyun toplam miktarı olarak tanımlanmıştır. Örnek: Tek bir pamuklu tişörtün üretimi için pamuğun sulanmasından kumaşın boyanmasına kadar binlerce litre su kullanılır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Görünmeyen Su
Bir bardak su içtiğimizde yalnızca o bardaktaki suyu tükettiğimizi düşünürüz. Oysa yediğimiz her besinin ve kullandığımız her eşyanın üretiminde de su harcanır. Bir ürünün üretim sürecinde kullanılan suyun toplam miktarına “su ayak izi” denir.
Örneğin tek bir pamuklu tişörtün üretimi için tarlada pamuğun sulanmasından kumaşın boyanmasına kadar binlerce litre su kullanılır. Su ayak izimizi küçültmek için ihtiyacımız olmayan ürünleri almamalı, eşyalarımızı uzun süre kullanmalıyız.
Metne göre su ayak izimizi küçültmek için neler yapabiliriz? Metinde verilen önerileri yazınız ve bunlara kendi önerinizi ekleyiniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Metindeki öneriler: İhtiyacımız olmayan ürünleri almamak ve eşyalarımızı uzun süre kullanmak. Kendi önerim: Kıyafetleri ihtiyaç sahiplerine vermek ya da ikinci el ürünleri tercih etmek; besinleri israf etmemek.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Aşağıdaki dörtlüğü okuyunuz.
Hazan geldi bahçeye, sarardı yapraklar, Rüzgâr kapı çalar, dallar ağlar. Kırlangıçlar göçtü, boş kaldı yuvalar, Baharı bekler şimdi sessiz bağlar.
Dörtlükte gerçek anlamı dışında (mecaz anlamda) kullanılan iki ifadeyi bulunuz ve bu ifadelerle ne anlatılmak istendiğini açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
“Rüzgâr kapı çalar”: Rüzgârın kapıya çarparak ses çıkarması, insan gibi kapı çalması olarak anlatılmıştır. “Dallar ağlar”: Rüzgârda sallanan, yaprakları dökülen dalların hüzünlü görünüşü insanın ağlamasına benzetilmiştir. (“Sessiz bağlar”, “baharı bekler” ifadeleri de kabul edilir.)
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Aşağıdaki dörtlüğü okuyunuz.
Hazan geldi bahçeye, sarardı yapraklar, Rüzgâr kapı çalar, dallar ağlar. Kırlangıçlar göçtü, boş kaldı yuvalar, Baharı bekler şimdi sessiz bağlar.
Dörtlükte geçen “hazan” sözcüğünün anlamını dörtlükteki ipuçlarından tahmin ediniz. Tahmininizi destekleyen en az iki ipucu yazınız ve sözcüğü aynı anlamda kullanarak bir cümle kurunuz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
“Hazan” sonbahar anlamına gelir. İpuçları: Yaprakların sararması, kırlangıçların göç etmesi ve şairin baharı beklemesi sonbahar mevsimini anlatır. Örnek cümle: Hazan gelince parktaki ağaçlar sarı yapraklarını dökmeye başladı.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Aşağıdaki cümleleri okuyunuz.
- I. Annem pazara giderken bana kardeşime göz kulak olmamı söyledi.
- II. Öğretmenimizin uyarılarına kulak asmayan Mert, sınavda zorlandı.
- III. Teyzem çok eli açık biridir; misafirlerine her zaman ikram eder.
- IV. Her gün yalnızca on sayfa okuyan Elif, yıl sonunda otuz kitap bitirmişti. Annesi gülümseyerek “Damlaya damlaya göl olur.” dedi.
I, II ve III numaralı cümlelerdeki deyimlerin anlamlarını yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Göz kulak olmak: Birini ya da bir şeyi korumak, gözetmek. Kulak asmamak: Bir söze önem vermemek, dikkate almamak. Eli açık: Cömert, başkalarına vermeyi seven.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Aşağıdaki cümleleri okuyunuz.
- I. Annem pazara giderken bana kardeşime göz kulak olmamı söyledi.
- II. Öğretmenimizin uyarılarına kulak asmayan Mert, sınavda zorlandı.
- III. Teyzem çok eli açık biridir; misafirlerine her zaman ikram eder.
- IV. Her gün yalnızca on sayfa okuyan Elif, yıl sonunda otuz kitap bitirmişti. Annesi gülümseyerek “Damlaya damlaya göl olur.” dedi.
IV numaralı cümlelerdeki atasözünün anlamını yazınız. Annenin bu atasözünü neden söylediğini Elif’in yaptığıyla ilişkilendirerek açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
“Damlaya damlaya göl olur” atasözü, küçük birikimlerin zamanla büyük sonuçlar doğuracağını anlatır. Elif her gün yalnızca on sayfa okumuş ama düzenli okuduğu için yıl sonunda otuz kitap bitirmiştir. Annesi, küçük ama düzenli çabanın büyük bir başarıya dönüştüğünü vurgulamak için bu atasözünü söylemiştir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Aşağıdaki paragrafta yazım ve noktalama yanlışları bulunmaktadır.
Geçen hafta sonu ailemle birlikte ankaraya gittik. Anıtkabir’i ziyaret ettikten sonra Kızılay’da yemek yedik ama ben çok yoruldum . babam bana yorgunmusun diye sordu. Evet dedim ama çok güzel bir gün geçirdik.
Paragraftaki yazım yanlışlarını bulup doğrusunu yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
“ankaraya” → “Ankara’ya” (özel isimler büyük harfle başlar, çekim eki kesme işaretiyle ayrılır). “. babam” → “. Babam” (cümle büyük harfle başlar). “yorgunmusun” → “yorgun musun” (soru eki “mi” ayrı yazılır).
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Aşağıdaki paragrafta yazım ve noktalama yanlışları bulunmaktadır.
Geçen hafta sonu ailemle birlikte ankaraya gittik. Anıtkabir’i ziyaret ettikten sonra Kızılay’da yemek yedik ama ben çok yoruldum . babam bana yorgunmusun diye sordu. Evet dedim ama çok güzel bir gün geçirdik.
Paragraftaki noktalama yanlışlarını ve eksiklerini belirleyiniz. Paragrafın son iki cümlesini yazım ve noktalama kurallarına uygun olarak yeniden yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Yanlışlar: “yoruldum .” ifadesinde noktadan önce boşluk bırakılmıştır; babanın sorusu ve Evet cevabı tırnak işaretiyle gösterilmemiş, soru cümlesinin sonuna soru işareti konmamıştır. Düzeltilmiş hâli: Babam bana “Yorgun musun?” diye sordu. “Evet.” dedim ama çok güzel bir gün geçirdik.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Bir öğrencinin yazdığı paragraf:
Dün okulda güzel bir gün geçirdim. Sabah güzel bir kahvaltı yaptım. Okulda öğretmenimiz bize güzel bir hikâye anlattı. Teneffüste arkadaşlarımla güzel bir oyun oynadık. Akşam eve dönerken hava da çok güzeldi.
Paragrafta “güzel” sözcüğü çok tekrar edilmiştir. Paragrafı, “güzel” sözcüğü yerine anlama uygun farklı sözcükler kullanarak yeniden yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Örnek: Dün okulda keyifli bir gün geçirdim. Sabah doyurucu bir kahvaltı yaptım. Okulda öğretmenimiz bize ilginç bir hikâye anlattı. Teneffüste arkadaşlarımla eğlenceli bir oyun oynadık. Akşam eve dönerken hava da çok güneşliydi.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Bir öğrencinin yazdığı paragraf:
Dün okulda güzel bir gün geçirdim. Sabah güzel bir kahvaltı yaptım. Okulda öğretmenimiz bize güzel bir hikâye anlattı. Teneffüste arkadaşlarımla güzel bir oyun oynadık. Akşam eve dönerken hava da çok güzeldi.
“Merak”, “heyecan” ve “dayanışma” sözcüklerini kullanarak okulunuzda yaşadığınız bir günü anlatan dört–beş cümlelik bir paragraf yazınız. Paragrafınızda en az bir deyim kullanınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Örnek: Bilim şenliğinin olduğu gün okula büyük bir heyecanla gittim. Hazırladığımız deneyin nasıl sonuçlanacağını merak ediyordum. Son anda düzeneğimiz bozulunca hepimizin yüreği ağzına geldi. Ancak sınıfça dayanışma içinde çalışıp düzeneği onardık. Gün sonunda emeğimizin karşılığını almanın mutluluğunu yaşadık.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Okul gazetesi bu ay “Teknoloji ve Biz” başlıklı bir sayı hazırlayacaktır. Öğrencilerden “Ekran başında geçirdiğimiz süre” konusunda yazı göndermeleri istenmektedir.
Okul gazetesine göndereceğiniz yazı için bir başlık belirleyiniz. Yazınızın giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinde neler anlatacağınızı birer cümleyle planlayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Örnek başlık: “Ekranı Kapat, Hayatı Aç”. Giriş: Günümüzde çocukların ve gençlerin günün büyük bölümünü ekran başında geçirdiğini belirteceğim. Gelişme: Uzun süre ekran başında kalmanın uykuya, göz sağlığına ve arkadaşlık ilişkilerine etkilerini örneklerle anlatacağım. Sonuç: Ekran süresini sınırlamak için önerilerde bulunup okuyucuları kitap okumaya ve açık havada oyun oynamaya davet edeceğim.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Okul gazetesi bu ay “Teknoloji ve Biz” başlıklı bir sayı hazırlayacaktır. Öğrencilerden “Ekran başında geçirdiğimiz süre” konusunda yazı göndermeleri istenmektedir.
Planınıza uygun olarak okul gazetesi için en az üç paragraftan oluşan bir yazı yazınız. Yazınızda görüşünüzü desteklemek için en az bir örnek kullanınız; yazım ve noktalama kurallarına dikkat ediniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Değerlendirme ölçütlerine göre puanlanır. Örnek yazı: Ekranı Kapat, Hayatı Aç — Telefonlar, tabletler ve bilgisayarlar hayatımızın vazgeçilmez parçaları oldu. Ancak bu araçların başında ne kadar zaman geçirdiğimizi çoğu zaman fark etmiyoruz. / Uzun süre ekrana bakmak gözlerimizi yorar, uykumuzu kaçırır. Örneğin gece geç saate kadar oyun oynayan bir arkadaşım ertesi gün derste uyuklamaya başladı. Ayrıca ekran başında geçen zaman, arkadaşlarımızla yüz yüze geçireceğimiz zamandan çalınır. / Ekran süremizi sınırlamak için günlük bir plan yapabilir, yatmadan önce telefonu başka bir odaya bırakabiliriz. Boş zamanlarımızı kitap okuyarak ve açık havada oynayarak değerlendirmek hem bedenimize hem zihnimize iyi gelir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7