Süre 40 dakikadır. Soruların puanları yanlarında belirtilmiştir. Cevaplarınızı gerekçeleriyle ve işlem adımlarını göstererek yazınız.
Dedemin Bahçesi
Her yaz tatilinde köye, dedemin yanına giderdim. Dedemin evinin arkasında elma, armut ve ceviz ağaçlarıyla dolu küçük bir bahçe vardı. Dedem sabah ezanıyla kalkar, ağaçları tek tek dolaşır, kuruyan dalları budardı.
Bir sabah bahçedeki yaşlı elma ağacının yapraklarının sararmış olduğunu gördük. Dedem ağacın gövdesine elini koydu ve uzun süre sessiz kaldı. Yüzündeki mahzun ifadeyi ilk kez görüyordum. “Bu ağacı babamla birlikte dikmiştik.” dedi.
O gün birlikte ağacın dibini kazıp gübreledik, köklerini kuşatan otları temizledik. Ertesi yaz köye gittiğimde elma ağacı yemyeşildi ve dalları meyveden yere eğilmişti. Dedem gülümseyerek “Bu yılın bereketi senin emeğin.” dedi.
(1. ve 2. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)1. Metinde anlatılan olayı kısaca özetleyiniz. Olayın nerede ve hangi zamanlarda geçtiğini yazınız.
(6 puan)2. Metinde geçen “mahzun” ve “bereket” sözcüklerinin anlamlarını cümlenin gelişinden tahmin ediniz. Tahmininizi metindeki hangi ipuçlarına dayandırdığınızı yazınız.
Uzun Yolun Yolcuları
Leylekler her yıl sonbaharda Avrupa’dan Afrika’ya göç eder. Bu kuşlar uzun yolculuklarında kanat çırpmak yerine sıcak hava akımlarını kullanarak süzülür. Sıcak hava akımları deniz üzerinde zayıf olduğu için leylekler geniş denizlerin üzerinden uçmaktan kaçınır.
Bu nedenle göç yolları, karaların birbirine en çok yaklaştığı yerlerden geçer. İstanbul Boğazı, bu yollardan biridir. Her sonbaharda on binlerce leylek, boğazın üzerinden geçerek Anadolu’ya ulaşır ve yoluna devam eder.
(3. ve 4. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)3. Metne göre aşağıdaki soruları cevaplayınız: Leylekler ne zaman ve nereye göç eder? Göç ederken neden kanat çırpmak yerine süzülür? Neden geniş denizlerin üzerinden uçmaktan kaçınır?
(7 puan)4. Bu metnin anahtar kelimelerinden dördünü yazınız. Seçtiğiniz kelimelerin neden anahtar kelime olduğunu açıklayınız ve bu kelimeleri kullanarak metnin konusunu bir cümleyle ifade ediniz.
Görünmeyen Su
Bir bardak su içtiğimizde yalnızca o bardaktaki suyu tükettiğimizi düşünürüz. Oysa yediğimiz her besinin ve kullandığımız her eşyanın üretiminde de su harcanır. Bir ürünün üretim sürecinde kullanılan suyun toplam miktarına “su ayak izi” denir.
Örneğin tek bir pamuklu tişörtün üretimi için tarlada pamuğun sulanmasından kumaşın boyanmasına kadar binlerce litre su kullanılır. Su ayak izimizi küçültmek için ihtiyacımız olmayan ürünleri almamalı, eşyalarımızı uzun süre kullanmalıyız.
(5. ve 6. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)5. Metindeki anahtar kavram nedir? Bu kavramın metinde nasıl tanımlandığını yazınız ve metinden bu kavramı açıklayan bir örnek bulunuz.
(6 puan)6. Metne göre su ayak izimizi küçültmek için neler yapabiliriz? Metinde verilen önerileri yazınız ve bunlara kendi önerinizi ekleyiniz.
Aşağıdaki dörtlüğü okuyunuz.
Hazan geldi bahçeye, sarardı yapraklar, Rüzgâr kapı çalar, dallar ağlar. Kırlangıçlar göçtü, boş kaldı yuvalar, Baharı bekler şimdi sessiz bağlar.
(7. ve 8. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)7. Dörtlükte gerçek anlamı dışında (mecaz anlamda) kullanılan iki ifadeyi bulunuz ve bu ifadelerle ne anlatılmak istendiğini açıklayınız.
(7 puan)8. Dörtlükte geçen “hazan” sözcüğünün anlamını dörtlükteki ipuçlarından tahmin ediniz. Tahmininizi destekleyen en az iki ipucu yazınız ve sözcüğü aynı anlamda kullanarak bir cümle kurunuz.
Aşağıdaki cümleleri okuyunuz.
(9. ve 10. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)9. I, II ve III numaralı cümlelerdeki deyimlerin anlamlarını yazınız.
(6 puan)10. IV numaralı cümlelerdeki atasözünün anlamını yazınız. Annenin bu atasözünü neden söylediğini Elif’in yaptığıyla ilişkilendirerek açıklayınız.
Aşağıdaki paragrafta yazım ve noktalama yanlışları bulunmaktadır.
Geçen hafta sonu ailemle birlikte ankaraya gittik. Anıtkabir’i ziyaret ettikten sonra Kızılay’da yemek yedik ama ben çok yoruldum . babam bana yorgunmusun diye sordu. Evet dedim ama çok güzel bir gün geçirdik.
(11. ve 12. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)11. Paragraftaki yazım yanlışlarını bulup doğrusunu yazınız.
(7 puan)12. Paragraftaki noktalama yanlışlarını ve eksiklerini belirleyiniz. Paragrafın son iki cümlesini yazım ve noktalama kurallarına uygun olarak yeniden yazınız.
Bir öğrencinin yazdığı paragraf:
Dün okulda güzel bir gün geçirdim. Sabah güzel bir kahvaltı yaptım. Okulda öğretmenimiz bize güzel bir hikâye anlattı. Teneffüste arkadaşlarımla güzel bir oyun oynadık. Akşam eve dönerken hava da çok güzeldi.
(13. ve 14. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)13. Paragrafta “güzel” sözcüğü çok tekrar edilmiştir. Paragrafı, “güzel” sözcüğü yerine anlama uygun farklı sözcükler kullanarak yeniden yazınız.
(6 puan)14. “Merak”, “heyecan” ve “dayanışma” sözcüklerini kullanarak okulunuzda yaşadığınız bir günü anlatan dört–beş cümlelik bir paragraf yazınız. Paragrafınızda en az bir deyim kullanınız.
Okul gazetesi bu ay “Teknoloji ve Biz” başlıklı bir sayı hazırlayacaktır. Öğrencilerden “Ekran başında geçirdiğimiz süre” konusunda yazı göndermeleri istenmektedir.
(15. ve 16. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)15. Okul gazetesine göndereceğiniz yazı için bir başlık belirleyiniz. Yazınızın giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinde neler anlatacağınızı birer cümleyle planlayınız.
(7 puan)16. Planınıza uygun olarak okul gazetesi için en az üç paragraftan oluşan bir yazı yazınız. Yazınızda görüşünüzü desteklemek için en az bir örnek kullanınız; yazım ve noktalama kurallarına dikkat ediniz.
Başarılar! · www.okuljet.com · Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Deneme amaçlıdır. Sorular öğretmenler tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî sorularıyla ilgisi yoktur.