Süre 40 dakikadır. Soruların puanları yanlarında belirtilmiştir. Cevaplarınızı gerekçeleriyle ve işlem adımlarını göstererek yazınız.
Uzay araştırmalarında kullanılan bazı teknolojiler tabloda verilmiştir.
| Teknoloji | Bulunduğu yer | Temel görevi |
|---|---|---|
| Yer teleskobu | Dünya yüzeyi (genellikle yüksek dağlar) | Gök cisimlerini gözlemlemek |
| Uzay teleskobu | Dünya yörüngesi | Gök cisimlerini atmosfer dışından gözlemlemek |
| Haberleşme uydusu | Dünya yörüngesi | Televizyon, telefon ve internet sinyallerini iletmek |
| Yer gözlem uydusu | Dünya yörüngesi | Yeryüzünün görüntülerini almak |
(1. ve 2. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)1. Uzay teleskopları yer teleskoplarına göre daha net görüntüler elde edebilir. Tablodan yararlanarak bunun nedenini açıklayınız.
(7 puan)2. Haberleşme uydusu ile yer gözlem uydusunu görevleri bakımından karşılaştırınız. Yer gözlem uydularının günlük hayatta kullanıldığı bir alana örnek veriniz.
Görevini tamamlamış uydular, roket parçaları ve çarpışmalarla oluşan küçük parçalar Dünya’nın çevresinde yüksek hızla dolanmaya devam etmektedir. Bu parçaların sayısı her yıl artmaktadır.
(3. ve 4. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)3. Metinde anlatılan sorunun adı nedir? Bu sorunun yol açabileceği iki zararı yazınız.
(6 puan)4. Uzay kirliliğini azaltmak için bir çözüm önerisi geliştiriniz. Önerinizin bu sorunu nasıl azaltacağını açıklayınız.
Güneş’e benzer bir yıldızın yaşamındaki aşamalar karışık olarak verilmiştir.
(5. ve 6. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)5. Güneş’e benzer bir yıldızın yaşamındaki aşamaları oluş sırasına göre sıralayınız.
(7 puan)6. Güneş’ten çok daha büyük kütleli yıldızların yaşamlarının sonu, Güneş benzeri yıldızlardan nasıl farklıdır? Açıklayınız.
Aşağıda bazı kavramlar ve açıklamalar verilmiştir.
(7. ve 8. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)7. I, II ve III numaralı açıklamaları kavramlarla eşleştiriniz.
(6 puan)8. Güneş, Samanyolu ve evren kavramlarını büyükten küçüğe sıralayarak aralarındaki ilişkiyi bir cümleyle açıklayınız.
Aşağıda üç farklı durum verilmiştir.
(9. ve 10. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(7 puan)9. Hangi durumda ya da durumlarda fiziksel anlamda iş yapılmıştır? Her durum için gerekçenizi yazınız.
(6 puan)10. Fiziksel anlamda iş yapılabilmesi için gerekli iki şartı yazınız.
Fiziksel anlamda yapılan iş, uygulanan kuvvet ile cismin kuvvet doğrultusunda aldığı yolun çarpımıyla bulunur (İş = Kuvvet × Yol). Birimi joule (J)’dur.
| Öğrenci | Uygulanan kuvvet | Kutunun kuvvet doğrultusunda aldığı yol |
|---|---|---|
| Can | 20 N | 5 m |
| Ece | 40 N | 2 m |
| Deniz | 20 N | 10 m |
(11. ve 12. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(7 puan)11. Her öğrencinin yaptığı işi hesaplayınız. İşlemlerinizi gösteriniz.
(6 puan)12. Can ile Deniz’in yaptığı işleri karşılaştırarak işin alınan yola bağlılığını açıklayınız. Ece, Can’dan daha büyük kuvvet uyguladığı hâlde neden daha az iş yapmıştır?
Aşağıda hareket eden bazı araçlar verilmiştir.
| Araç | Kütle | Sürat |
|---|---|---|
| Bisiklet | 20 kg | 5 m/s |
| Otomobil | 1000 kg | 5 m/s |
| Aynı otomobil | 1000 kg | 20 m/s |
(13. ve 14. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)13. Bisiklet ile aynı süratteki otomobilin kinetik enerjilerini karşılaştırınız. Kinetik enerjinin bağlı olduğu iki değişkeni yazınız.
(6 puan)14. Otomobil 5 m/s’den 20 m/s sürate çıktığında kinetik enerjisi nasıl değişir? Trafikte hız sınırlarına uyulmasının önemini kinetik enerjiyle ilişkilendirerek açıklayınız.
Bir kitaplıkta aynı kitaplardan biri alt rafa, diğeri üst rafa konulmuştur. Üst rafa ayrıca daha ağır bir ansiklopedi konulmuştur.
(15. ve 16. soruları bu bilgilere göre cevaplayınız.)
(6 puan)15. Alt raftaki ve üst raftaki aynı kitapların çekim potansiyel enerjilerini karşılaştırınız. Gerekçesini yazınız.
(6 puan)16. Üst raftaki kitap ile ansiklopediyi çekim potansiyel enerjileri bakımından karşılaştırınız. Çekim potansiyel enerjisinin bağlı olduğu değişkenleri yazınız.
Başarılar! · www.okuljet.com · Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Deneme amaçlıdır. Sorular öğretmenler tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî sorularıyla ilgisi yoktur.