7. Sınıf OYSS Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Cevap Anahtarı
Her sorunun altında örnek tam puanlık cevap ve puanlama ölçütleri var. Cevabının karşıladığı ölçütleri işaretle; puanın ve hangi konuyu tekrar etmen gerektiği otomatik hesaplanır.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
‹ Sorulara dön Cevap anahtarını yazdır (PDF)
Öncülü göster
Uzay araştırmalarında kullanılan bazı teknolojiler tabloda verilmiştir.
| Teknoloji | Bulunduğu yer | Temel görevi |
|---|---|---|
| Yer teleskobu | Dünya yüzeyi (genellikle yüksek dağlar) | Gök cisimlerini gözlemlemek |
| Uzay teleskobu | Dünya yörüngesi | Gök cisimlerini atmosfer dışından gözlemlemek |
| Haberleşme uydusu | Dünya yörüngesi | Televizyon, telefon ve internet sinyallerini iletmek |
| Yer gözlem uydusu | Dünya yörüngesi | Yeryüzünün görüntülerini almak |
Uzay teleskopları yer teleskoplarına göre daha net görüntüler elde edebilir. Tablodan yararlanarak bunun nedenini açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Yer teleskopları Dünya yüzeyinde olduğu için ışık, atmosferden geçerken bulut, toz, hava hareketleri ve şehir ışıklarından etkilenir. Uzay teleskopları atmosferin dışında olduğu için bu etkilerden kurtulur ve daha net görüntü alır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Uzay araştırmalarında kullanılan bazı teknolojiler tabloda verilmiştir.
| Teknoloji | Bulunduğu yer | Temel görevi |
|---|---|---|
| Yer teleskobu | Dünya yüzeyi (genellikle yüksek dağlar) | Gök cisimlerini gözlemlemek |
| Uzay teleskobu | Dünya yörüngesi | Gök cisimlerini atmosfer dışından gözlemlemek |
| Haberleşme uydusu | Dünya yörüngesi | Televizyon, telefon ve internet sinyallerini iletmek |
| Yer gözlem uydusu | Dünya yörüngesi | Yeryüzünün görüntülerini almak |
Haberleşme uydusu ile yer gözlem uydusunu görevleri bakımından karşılaştırınız. Yer gözlem uydularının günlük hayatta kullanıldığı bir alana örnek veriniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Haberleşme uyduları televizyon, telefon ve internet sinyallerini bir yerden başka bir yere iletir. Yer gözlem uyduları ise yeryüzünün görüntülerini alır. Yer gözlem uyduları hava tahmini, harita yapımı, orman yangınlarının ve sel bölgelerinin izlenmesi gibi alanlarda kullanılır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Görevini tamamlamış uydular, roket parçaları ve çarpışmalarla oluşan küçük parçalar Dünya’nın çevresinde yüksek hızla dolanmaya devam etmektedir. Bu parçaların sayısı her yıl artmaktadır.
Metinde anlatılan sorunun adı nedir? Bu sorunun yol açabileceği iki zararı yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Bu sorunun adı uzay kirliliğidir (uzay çöpü). Bu parçalar çalışan uydulara ve uzay istasyonlarına çarparak zarar verebilir; astronotların hayatını tehlikeye atabilir; yeni uyduların fırlatılmasını zorlaştırabilir; bazı parçalar atmosferde tamamen yanmazsa yeryüzüne düşebilir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Görevini tamamlamış uydular, roket parçaları ve çarpışmalarla oluşan küçük parçalar Dünya’nın çevresinde yüksek hızla dolanmaya devam etmektedir. Bu parçaların sayısı her yıl artmaktadır.
Uzay kirliliğini azaltmak için bir çözüm önerisi geliştiriniz. Önerinizin bu sorunu nasıl azaltacağını açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Örnek: Görevi biten uydular, son yakıtlarıyla atmosfere yönlendirilip yanarak yok edilebilir. Böylece yörüngede dolaşan kullanılmayan uydu sayısı azalır. Ayrıca yörüngedeki çöpleri toplayan robot kollu araçlar geliştirilebilir ya da ülkeler arasında uzay çöpünü sınırlayan anlaşmalar yapılabilir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Güneş’e benzer bir yıldızın yaşamındaki aşamalar karışık olarak verilmiştir.
- Beyaz cüce
- Nebula (gaz ve toz bulutu)
- Kırmızı dev
- Ana dizi yıldızı (Güneş’in şu anki hâli)
Güneş’e benzer bir yıldızın yaşamındaki aşamaları oluş sırasına göre sıralayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Nebula → Ana dizi yıldızı → Kırmızı dev → Beyaz cüce.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Güneş’e benzer bir yıldızın yaşamındaki aşamalar karışık olarak verilmiştir.
- Beyaz cüce
- Nebula (gaz ve toz bulutu)
- Kırmızı dev
- Ana dizi yıldızı (Güneş’in şu anki hâli)
Güneş’ten çok daha büyük kütleli yıldızların yaşamlarının sonu, Güneş benzeri yıldızlardan nasıl farklıdır? Açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Büyük kütleli yıldızlar kırmızı süperdev olur ve yaşamlarını süpernova adı verilen büyük bir patlamayla bitirir. Geriye kütlesine bağlı olarak nötron yıldızı ya da kara delik kalır. Güneş benzeri yıldızlar ise patlamadan beyaz cüceye dönüşür.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Aşağıda bazı kavramlar ve açıklamalar verilmiştir.
- Kavramlar: yıldız, galaksi, evren
- I. Milyarlarca yıldız, gaz ve toz bulutunun kütle çekimiyle bir arada bulunduğu sistem
- II. Var olan tüm madde, enerji, zaman ve uzayın tamamı
- III. Kendi ışığını ve ısısını üreten, sıcak gazlardan oluşan gök cismi
I, II ve III numaralı açıklamaları kavramlarla eşleştiriniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
I – galaksi, II – evren, III – yıldız.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Aşağıda bazı kavramlar ve açıklamalar verilmiştir.
- Kavramlar: yıldız, galaksi, evren
- I. Milyarlarca yıldız, gaz ve toz bulutunun kütle çekimiyle bir arada bulunduğu sistem
- II. Var olan tüm madde, enerji, zaman ve uzayın tamamı
- III. Kendi ışığını ve ısısını üreten, sıcak gazlardan oluşan gök cismi
Güneş, Samanyolu ve evren kavramlarını büyükten küçüğe sıralayarak aralarındaki ilişkiyi bir cümleyle açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Evren > Samanyolu > Güneş. Güneş, Samanyolu Galaksisi’ndeki milyarlarca yıldızdan biridir; Samanyolu da evrendeki milyarlarca galaksiden biridir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Aşağıda üç farklı durum verilmiştir.
- Durum 1: Ali, ağır bir çantayı elinde tutarak durakta 5 dakika bekliyor.
- Durum 2: Zeynep, yerdeki bir koliyi iterek 3 metre ilerletiyor.
- Durum 3: Mert, okulun duvarını var gücüyle itiyor; ancak duvar yerinden oynamıyor.
Hangi durumda ya da durumlarda fiziksel anlamda iş yapılmıştır? Her durum için gerekçenizi yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Yalnızca Durum 2’de iş yapılmıştır; çünkü koliye kuvvet uygulanmış ve koli kuvvet doğrultusunda yol almıştır. Durum 1’de çanta yukarı doğru kuvvet doğrultusunda yol almadığı için iş yapılmamıştır. Durum 3’te duvar yer değiştirmediği için iş yapılmamıştır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Aşağıda üç farklı durum verilmiştir.
- Durum 1: Ali, ağır bir çantayı elinde tutarak durakta 5 dakika bekliyor.
- Durum 2: Zeynep, yerdeki bir koliyi iterek 3 metre ilerletiyor.
- Durum 3: Mert, okulun duvarını var gücüyle itiyor; ancak duvar yerinden oynamıyor.
Fiziksel anlamda iş yapılabilmesi için gerekli iki şartı yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Cisme bir kuvvet uygulanmalıdır. Cisim, uygulanan kuvvet doğrultusunda yol almalıdır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Fiziksel anlamda yapılan iş, uygulanan kuvvet ile cismin kuvvet doğrultusunda aldığı yolun çarpımıyla bulunur (İş = Kuvvet × Yol). Birimi joule (J)’dur.
| Öğrenci | Uygulanan kuvvet | Kutunun kuvvet doğrultusunda aldığı yol |
|---|---|---|
| Can | 20 N | 5 m |
| Ece | 40 N | 2 m |
| Deniz | 20 N | 10 m |
Her öğrencinin yaptığı işi hesaplayınız. İşlemlerinizi gösteriniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Can: 20 N × 5 m = 100 J. Ece: 40 N × 2 m = 80 J. Deniz: 20 N × 10 m = 200 J.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Fiziksel anlamda yapılan iş, uygulanan kuvvet ile cismin kuvvet doğrultusunda aldığı yolun çarpımıyla bulunur (İş = Kuvvet × Yol). Birimi joule (J)’dur.
| Öğrenci | Uygulanan kuvvet | Kutunun kuvvet doğrultusunda aldığı yol |
|---|---|---|
| Can | 20 N | 5 m |
| Ece | 40 N | 2 m |
| Deniz | 20 N | 10 m |
Can ile Deniz’in yaptığı işleri karşılaştırarak işin alınan yola bağlılığını açıklayınız. Ece, Can’dan daha büyük kuvvet uyguladığı hâlde neden daha az iş yapmıştır?
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Can ve Deniz aynı kuvveti uygulamıştır; Deniz iki kat yol aldırdığı için iki kat iş yapmıştır. Kuvvet sabitken alınan yol arttıkça iş artar. Ece daha büyük kuvvet uygulasa da kutuya çok daha az yol aldırdığı için yaptığı iş daha azdır; iş hem kuvvete hem yola bağlıdır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Aşağıda hareket eden bazı araçlar verilmiştir.
| Araç | Kütle | Sürat |
|---|---|---|
| Bisiklet | 20 kg | 5 m/s |
| Otomobil | 1000 kg | 5 m/s |
| Aynı otomobil | 1000 kg | 20 m/s |
Bisiklet ile aynı süratteki otomobilin kinetik enerjilerini karşılaştırınız. Kinetik enerjinin bağlı olduğu iki değişkeni yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Aynı süratte olmalarına rağmen otomobilin kütlesi daha büyük olduğu için kinetik enerjisi bisikletinkinden büyüktür. Kinetik enerji kütleye ve sürate bağlıdır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Aşağıda hareket eden bazı araçlar verilmiştir.
| Araç | Kütle | Sürat |
|---|---|---|
| Bisiklet | 20 kg | 5 m/s |
| Otomobil | 1000 kg | 5 m/s |
| Aynı otomobil | 1000 kg | 20 m/s |
Otomobil 5 m/s’den 20 m/s sürate çıktığında kinetik enerjisi nasıl değişir? Trafikte hız sınırlarına uyulmasının önemini kinetik enerjiyle ilişkilendirerek açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Kütle aynı kalırken sürat arttığı için otomobilin kinetik enerjisi artar. Hızlı giden bir aracın kinetik enerjisi büyük olduğundan bir çarpışmada çok daha fazla hasar oluşur ve aracın durması zorlaşır; bu yüzden hız sınırlarına uyulmalıdır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Bir kitaplıkta aynı kitaplardan biri alt rafa, diğeri üst rafa konulmuştur. Üst rafa ayrıca daha ağır bir ansiklopedi konulmuştur.
Alt raftaki ve üst raftaki aynı kitapların çekim potansiyel enerjilerini karşılaştırınız. Gerekçesini yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Üst raftaki kitabın çekim potansiyel enerjisi daha büyüktür; çünkü kitapların kütleleri eşittir ve üst raftaki kitap yerden daha yüksektedir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Bir kitaplıkta aynı kitaplardan biri alt rafa, diğeri üst rafa konulmuştur. Üst rafa ayrıca daha ağır bir ansiklopedi konulmuştur.
Üst raftaki kitap ile ansiklopediyi çekim potansiyel enerjileri bakımından karşılaştırınız. Çekim potansiyel enerjisinin bağlı olduğu değişkenleri yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
İkisi aynı yükseklikte olduğu için kütlesi daha büyük olan ansiklopedinin çekim potansiyel enerjisi daha büyüktür. Çekim potansiyel enerjisi kütleye ve yüksekliğe bağlıdır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6