10. Sınıf OYSS Fizik 1. Dönem 1. Yazılı Cevap Anahtarı
Her sorunun altında örnek tam puanlık cevap ve puanlama ölçütleri var. Cevabının karşıladığı ölçütleri işaretle; puanın ve hangi konuyu tekrar etmen gerektiği otomatik hesaplanır.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
‹ Sorulara dön Cevap anahtarını yazdır (PDF)
Öncülü göster
Düz bir yolda hareket eden bir otomobilin farklı anlardaki konumları:
| Zaman (s) | 0 | 2 | 4 | 6 | 8 |
|---|---|---|---|---|---|
| Konum (m) | 0 | 30 | 60 | 90 | 120 |
Otomobilin hızını bulunuz. Otomobilin sabit hızla hareket ettiğini tablodan nasıl anladığınızı açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Her 2 saniyede 30 m yol alındığından hız = 30 m / 2 s = 15 m/s’dir. Eşit zaman aralıklarında eşit yer değiştirmeler yapıldığı (her 2 s’de 30 m) için hız sabittir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Düz bir yolda hareket eden bir otomobilin farklı anlardaki konumları:
| Zaman (s) | 0 | 2 | 4 | 6 | 8 |
|---|---|---|---|---|---|
| Konum (m) | 0 | 30 | 60 | 90 | 120 |
Tablodaki verilerden yola çıkarak otomobilin konumu ile zaman arasındaki ilişkiyi bir matematiksel bağıntıyla ifade ediniz. Otomobil aynı şekilde hareket etmeye devam ederse 20. saniyedeki konumunu bulunuz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Konum zamanla doğru orantılı artmaktadır: x = v · t = 15 · t. 20. saniyede x = 15 · 20 = 300 m olur.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Düz bir yolda aynı yönde sabit hızlarla hareket eden iki bisikletliden A’nın hızı 6 m/s, B’nin hızı 4 m/s’dir. Başlangıçta B, A’nın 100 m önündedir.
Hareket başladıktan 10 s sonra iki bisikletli arasındaki uzaklık kaç metre olur?
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
10 s’de A: 6 · 10 = 60 m, B: 4 · 10 = 40 m yol alır. A’nın başlangıcını sıfır kabul edersek A 60 m’de, B 100 + 40 = 140 m’de bulunur. Aralarındaki uzaklık 140 − 60 = 80 m’dir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Düz bir yolda aynı yönde sabit hızlarla hareket eden iki bisikletliden A’nın hızı 6 m/s, B’nin hızı 4 m/s’dir. Başlangıçta B, A’nın 100 m önündedir.
A bisikletlisi B’ye kaç saniye sonra yetişir? Yetiştiği ana kadar A kaç metre yol almıştır? Bisikletliler başlangıçta birbirine doğru (zıt yönde) hareket etselerdi kaç saniye sonra karşılaşırlardı?
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Aynı yönde hareket ederken aradaki uzaklık her saniye 6 − 4 = 2 m kapanır. Yetişme süresi 100 / 2 = 50 s’dir. A bu sürede 6 · 50 = 300 m yol alır. Zıt yönde hareket etselerdi aradaki uzaklık her saniye 6 + 4 = 10 m kapanırdı; karşılaşma süresi 100 / 10 = 10 s olurdu.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Bir öğrencinin okula gidişine ilişkin bilgiler (öğrenci düz bir yol boyunca hep aynı yönde ilerlemektedir):
| Zaman aralığı (s) | Hareketin durumu |
|---|---|
| 0 – 100 | 1,5 m/s sabit hızla yürüyor |
| 100 – 160 | Kırmızı ışıkta duruyor |
| 160 – 300 | 2 m/s sabit hızla yürüyor |
Öğrencinin her zaman aralığında aldığı yolu ve toplam yolu bulunuz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
0–100 s: 1,5 · 100 = 150 m. 100–160 s: duruyor, 0 m. 160–300 s: 2 · 140 = 280 m. Toplam yol: 150 + 0 + 280 = 430 m.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Bir öğrencinin okula gidişine ilişkin bilgiler (öğrenci düz bir yol boyunca hep aynı yönde ilerlemektedir):
| Zaman aralığı (s) | Hareketin durumu |
|---|---|
| 0 – 100 | 1,5 m/s sabit hızla yürüyor |
| 100 – 160 | Kırmızı ışıkta duruyor |
| 160 – 300 | 2 m/s sabit hızla yürüyor |
Öğrencinin 300 s boyunca ortalama süratini bulunuz. Ortalama süratin, öğrencinin yürüdüğü hızlardan farklı olmasının nedenini açıklayınız. Öğrencinin konum–zaman grafiğinin her aralıktaki biçimini tarif ediniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Ortalama sürat = toplam yol / toplam süre = 430 / 300 ≈ 1,43 m/s. Ortalama sürat duraklama süresini de içerdiği ve iki farklı hızın ağırlıklı ortalaması olduğu için 1,5 m/s ve 2 m/s’den farklıdır. Konum–zaman grafiği 0–100 s’de eğimi 1,5 olan artan bir doğru, 100–160 s’de yatay bir doğru (konum sabit), 160–300 s’de eğimi 2 olan daha dik artan bir doğrudur.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Durgun hâlden harekete başlayan bir aracın farklı anlardaki hızları:
| Zaman (s) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|---|
| Hız (m/s) | 0 | 3 | 6 | 9 | 12 |
Aracın ivmesini bulunuz. Tablodaki verilerden ivmenin sabit olduğunu nasıl anladığınızı açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Hız her saniye 3 m/s artmaktadır: a = Δv / Δt = (12 − 0) / (4 − 0) = 3 m/s². Eşit zaman aralıklarında hız eşit miktarda değiştiği için ivme sabittir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Durgun hâlden harekete başlayan bir aracın farklı anlardaki hızları:
| Zaman (s) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|---|
| Hız (m/s) | 0 | 3 | 6 | 9 | 12 |
Tablodaki verilerden hız ile zaman arasındaki ilişkiyi bir bağıntıyla ifade ediniz ve aracın 10. saniyedeki hızını bulunuz. Araç durgun hâlden değil de 5 m/s ilk hızla aynı ivmeyle hareket etseydi bağıntı nasıl olurdu ve 10. saniyedeki hızı ne olurdu?
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
v = a · t = 3 · t; 10. saniyede v = 30 m/s. İlk hız 5 m/s olsaydı v = v₀ + a · t = 5 + 3 · t olurdu; 10. saniyede v = 5 + 30 = 35 m/s. İlk hız, her andaki hıza sabit bir değer olarak eklenir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
20 m/s hızla düz bir yolda giden bir sürücü önüne çıkan bir engel nedeniyle fren yapıyor ve araç sabit yavaşlamayla 4 s’de duruyor.
Fren sırasında aracın ivmesini bulunuz. İvmenin işaretinin ne anlama geldiğini açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
a = (v − v₀) / t = (0 − 20) / 4 = −5 m/s². Hareket yönü pozitif alındığında ivmenin negatif olması, ivmenin hıza zıt yönde olduğunu yani aracın yavaşladığını gösterir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
20 m/s hızla düz bir yolda giden bir sürücü önüne çıkan bir engel nedeniyle fren yapıyor ve araç sabit yavaşlamayla 4 s’de duruyor.
Fren yapıldıktan 2 s sonra aracın hızı kaç m/s olur? Aracın frenleme süresince aldığı yolu bulunuz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
v = 20 + (−5) · 2 = 10 m/s. Hız düzgün azaldığından ortalama hız (20 + 0) / 2 = 10 m/s’dir; alınan yol 10 · 4 = 40 m’dir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Üç aracın 2 saniye arayla ölçülen hızları:
| Zaman (s) | A aracının hızı (m/s) | B aracının hızı (m/s) | C aracının hızı (m/s) |
|---|---|---|---|
| 0 | 10 | 0 | 20 |
| 2 | 10 | 4 | 15 |
| 4 | 10 | 8 | 10 |
A, B ve C araçlarının hareketlerini “sabit hızlı”, “hızlanan” ve “yavaşlayan” olarak sınıflandırınız. Her sınıflandırmanın gerekçesini yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
A aracı sabit hızlıdır; hızı değişmemektedir. B aracı hızlanmaktadır; hızı her 2 s’de 4 m/s artmaktadır. C aracı yavaşlamaktadır; hızı her 2 s’de 5 m/s azalmaktadır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Üç aracın 2 saniye arayla ölçülen hızları:
| Zaman (s) | A aracının hızı (m/s) | B aracının hızı (m/s) | C aracının hızı (m/s) |
|---|---|---|---|
| 0 | 10 | 0 | 20 |
| 2 | 10 | 4 | 15 |
| 4 | 10 | 8 | 10 |
Üç aracın ivmelerini hesaplayınız. Sonuçlardan yola çıkarak ivme ile hız değişimi arasındaki ilişkiye dair bir genelleme yapınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
A: a = (10 − 10) / 4 = 0. B: a = (8 − 0) / 4 = 2 m/s². C: a = (10 − 20) / 4 = −2,5 m/s². Genelleme: Hız değişmiyorsa ivme sıfırdır; hız artıyorsa ivme hızla aynı yönde (pozitif), hız azalıyorsa ivme hıza zıt yönde (negatif) olur. Birim zamandaki hız değişimi ne kadar büyükse ivmenin büyüklüğü de o kadar büyüktür.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Bir aracın hız–zaman grafiği, (0 s; 4 m/s) noktasından başlayıp (5 s; 14 m/s) noktasında biten bir doğru parçasıdır.
Hız–zaman grafiğinin eğimini hesaplayınız. Bu eğimin hangi fiziksel niceliği verdiğini açıklayınız ve hız–zaman bağıntısını yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Eğim = (14 − 4) / (5 − 0) = 2 m/s². Hız–zaman grafiğinin eğimi ivmeyi verir. Bağıntı: v = 4 + 2 · t.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Bir aracın hız–zaman grafiği, (0 s; 4 m/s) noktasından başlayıp (5 s; 14 m/s) noktasında biten bir doğru parçasıdır.
Grafiğin altında kalan alanı hesaplayarak aracın 5 s’deki yer değiştirmesini bulunuz. Sonucu x = v₀ · t + ½ · a · t² bağıntısıyla doğrulayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Grafiğin altındaki alan bir yamuktur: (4 + 14) / 2 · 5 = 45 m. Bağıntıyla: x = 4 · 5 + ½ · 2 · 5² = 20 + 25 = 45 m. İki yöntem aynı sonucu verir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Durgun hâlden sabit ivmeyle harekete başlayan bir cismin konumları:
| Zaman (s) | 0 | 1 | 2 | 3 |
|---|---|---|---|---|
| Konum (m) | 0 | 2 | 8 | 18 |
Tablodaki verilere göre cismin hareketinin sabit hızlı olmadığını gösteriniz. Ardışık saniyelerde alınan yolları bularak bu yollar arasındaki ilişkiyi yorumlayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Ardışık saniyelerde alınan yollar: 0–1 s: 2 m, 1–2 s: 6 m, 2–3 s: 10 m. Eşit sürelerde alınan yollar eşit olmadığı için hareket sabit hızlı değildir. Yollar her saniye 4 m artmaktadır; bu düzenli artış hareketin sabit ivmeli olduğunu gösterir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Durgun hâlden sabit ivmeyle harekete başlayan bir cismin konumları:
| Zaman (s) | 0 | 1 | 2 | 3 |
|---|---|---|---|---|
| Konum (m) | 0 | 2 | 8 | 18 |
Cismin konumunun x = ½ · a · t² modeline uyduğunu kabul ederek ivmeyi bulunuz. Cismin 3. saniyedeki hızını ve 5. saniyedeki konumunu hesaplayınız. Bu cismin konum–zaman grafiğinin biçimini tarif ediniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
t = 1 s için 2 = ½ · a · 1² → a = 4 m/s² (t = 3 s için 18 = ½ · 4 · 9 ile de doğrulanır). 3. saniyedeki hız v = a · t = 4 · 3 = 12 m/s. 5. saniyedeki konum x = ½ · 4 · 25 = 50 m. Konum–zaman grafiği, başlangıç noktasından geçen ve eğimi giderek artan bir parabol (eğri) biçimindedir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7