5. Sınıf OYSS Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 1. Yazılı Cevap Anahtarı
Her sorunun altında örnek tam puanlık cevap ve puanlama ölçütleri var. Cevabının karşıladığı ölçütleri işaretle; puanın ve hangi konuyu tekrar etmen gerektiği otomatik hesaplanır.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
‹ Sorulara dön Cevap anahtarını yazdır (PDF)
Öncülü göster
Dünya’ya ilişkin bazı bilgiler:
- Dünya, Güneş’e ne çok yakın ne de çok uzaktır; bu sayede yeryüzünde canlıların yaşayabileceği bir sıcaklık vardır.
- Dünya kendi ekseni etrafında döndüğü için gece ve gündüz oluşur.
- Dünya’nın ekseni eğik olduğu ve Güneş’in etrafında döndüğü için mevsimler oluşur.
- Dünya’yı saran atmosfer, canlıları Güneş’ten gelen zararlı ışınlardan korur.
Verilen bilgilerden ikisini seçerek evrendeki düzenin yeryüzündeki yaşamı nasıl mümkün kıldığını açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığı yaşama uygun bir sıcaklık sağlar; Güneş’e daha yakın olsaydı aşırı sıcaktan, daha uzak olsaydı aşırı soğuktan canlılar yaşayamazdı. Atmosfer, canlıları zararlı ışınlardan koruyarak yaşamın sürmesini sağlar. (Gece–gündüz ve mevsimler de kabul edilir.)
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Dünya’ya ilişkin bazı bilgiler:
- Dünya, Güneş’e ne çok yakın ne de çok uzaktır; bu sayede yeryüzünde canlıların yaşayabileceği bir sıcaklık vardır.
- Dünya kendi ekseni etrafında döndüğü için gece ve gündüz oluşur.
- Dünya’nın ekseni eğik olduğu ve Güneş’in etrafında döndüğü için mevsimler oluşur.
- Dünya’yı saran atmosfer, canlıları Güneş’ten gelen zararlı ışınlardan korur.
Gece ile gündüzün ve mevsimlerin düzenli olarak birbirini izlemesi olmasaydı insanların hayatında ne gibi sorunlar ortaya çıkardı? İki örnekle açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Gece ve gündüz olmasaydı insanlar dinlenme ve çalışma zamanlarını düzenleyemez, sürekli aydınlık ya da sürekli karanlıkta yaşamak zorunda kalırdı. Mevsimler düzenli gelmeseydi çiftçiler ne zaman ekim ve hasat yapacağını bilemez, besin üretimi aksardı.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Canlılar dünyasından bazı örnekler:
- Bal arıları peteklerini birbirine sıkıca oturan altıgen gözlerden yapar.
- Leylekler her yıl aynı mevsimde binlerce kilometre uzaklıktaki yerlere göç eder ve yollarını şaşırmaz.
- İnsan kalbi, hiç dinlenmeden ömür boyu düzenli olarak atar.
Canlılar dünyasından verilen örneklerdeki ortak özellik nedir? Bu örneklerden yola çıkarak evrende rastgelelik değil bir düzen bulunduğunu açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Örneklerin ortak özelliği, canlıların hayatında şaşmayan bir düzen ve uyum bulunmasıdır. Arıların her seferinde aynı altıgen biçimi kullanması, leyleklerin yollarını şaşırmadan göç etmesi ve kalbin ömür boyu düzenli atması bu düzenin rastgele olmadığını, belli bir ölçü ve amaçla işlediğini gösterir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Canlılar dünyasından bazı örnekler:
- Bal arıları peteklerini birbirine sıkıca oturan altıgen gözlerden yapar.
- Leylekler her yıl aynı mevsimde binlerce kilometre uzaklıktaki yerlere göç eder ve yollarını şaşırmaz.
- İnsan kalbi, hiç dinlenmeden ömür boyu düzenli olarak atar.
Canlılardaki bu düzen ve uyum, bir Müslümanın Allah’ın (cc) varlığı ve birliği hakkındaki düşüncelerini nasıl etkiler? Açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Bir Müslüman canlılardaki düzen ve uyumu gördüğünde bunların kendiliğinden oluşamayacağını, her şeyi bilen ve gücü her şeye yeten bir yaratıcının eseri olduğunu düşünür. Evrendeki her şeyin birbiriyle uyum içinde çalışması, bu düzeni kuranın tek olduğunu gösterir; çünkü birden fazla yaratıcı olsaydı evrende bu uyum bozulurdu. Bu düşünce, insanın Allah’a olan inancını ve şükrünü artırır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Su döngüsü:
Güneş’in ısıttığı deniz, göl ve akarsu suları buharlaşarak gökyüzüne yükselir. Su buharı soğuyunca bulutları oluşturur. Bulutlardaki su damlacıkları yağmur ve kar olarak yeryüzüne düşer. Bu sular toprağı sular, akarsuları ve yeraltı sularını besler, yeniden denize ulaşır ve döngü yeniden başlar.
Su döngüsünün aşamalarını sırasıyla yazınız. Bu döngünün canlılar için önemini açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Buharlaşma → bulut oluşumu (yoğunlaşma) → yağış (yağmur, kar) → suyun akarsulara, yeraltına ve denizlere ulaşması → yeniden buharlaşma. Bu döngü sayesinde yeryüzündeki su tükenmez, temizlenir ve her yere dağıtılır; bitkiler, hayvanlar ve insanlar ihtiyaç duydukları suya ulaşır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Su döngüsü:
Güneş’in ısıttığı deniz, göl ve akarsu suları buharlaşarak gökyüzüne yükselir. Su buharı soğuyunca bulutları oluşturur. Bulutlardaki su damlacıkları yağmur ve kar olarak yeryüzüne düşer. Bu sular toprağı sular, akarsuları ve yeraltı sularını besler, yeniden denize ulaşır ve döngü yeniden başlar.
Su döngüsündeki düzeni düşünen bir kişi, Allah’ın (cc) hangi güzel isimlerini hatırlayabilir? İki isim yazarak gerekçelendiriniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Rezzâk: Yağmurla toprağı sulayarak bitkilerin yetişmesini ve canlıların rızkını sağlar. Hâlık: Suyu ve bu düzeni yoktan yaratan O’dur. Rahîm: Canlılara merhamet ederek ihtiyaç duydukları suyu her yere ulaştırır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmaktadır:
“Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde akıl sahipleri için elbette deliller vardır.” (Âl-i İmrân suresi, 190. ayet)
Ayette “akıl sahipleri” için hangi deliller bulunduğu belirtilmektedir? Ayetin insanı neye davet ettiğini açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Ayette göklerin ve yerin yaratılışı ile gece ve gündüzün birbiri ardınca gelişi delil olarak gösterilmiştir. Ayet insanı evrene dikkatle bakmaya, aklını kullanarak düşünmeye ve bu düzen üzerinden Allah’ın varlığını ve birliğini kavramaya davet eder.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmaktadır:
“Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde akıl sahipleri için elbette deliller vardır.” (Âl-i İmrân suresi, 190. ayet)
Ayette “akıl sahipleri” ifadesinin kullanılmasının nedeni ne olabilir? Kendi çevrenizden, Allah’ın (cc) varlığı ve birliği hakkında düşünmenizi sağlayan bir örnek veriniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Evrendeki düzeni görmek için yalnızca bakmak yetmez; düşünmek, sorgulamak ve sonuç çıkarmak gerekir. Ayet aklını kullanan insanların bu delilleri fark edebileceğini vurgular. Örnek: Küçük bir tohumdan kocaman bir ağacın büyümesi ve her yıl aynı mevsimde meyve vermesi; tohumun içine bu bilginin yerleştirilmiş olması bir yaratıcının varlığını düşündürür.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Allah’ın (cc) güzel isimlerinden (esmaü’l-hüsna) bazıları:
| İsim | Anlamı |
|---|---|
| Hâlık | Her şeyi yoktan yaratan |
| Rezzâk | Bütün canlıların rızkını veren |
| Semî | Her şeyi işiten |
| Basîr | Her şeyi gören |
| Rahîm | Çok merhametli olan, merhamet eden |
| Gafûr | Bağışlaması çok olan |
Aşağıdaki durumlar Allah’ın (cc) hangi ismiyle ilişkilidir? Tablodan yararlanarak yazınız: a) Bir kişinin içinden yaptığı duanın duyulduğuna inanması, b) Hata yapan bir kişinin pişman olup af dilemesi, c) Kuşların yiyeceklerini doğada bulması.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
a) Semî (her şeyi işiten). b) Gafûr (bağışlaması çok olan). c) Rezzâk (rızkı veren).
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Allah’ın (cc) güzel isimlerinden (esmaü’l-hüsna) bazıları:
| İsim | Anlamı |
|---|---|
| Hâlık | Her şeyi yoktan yaratan |
| Rezzâk | Bütün canlıların rızkını veren |
| Semî | Her şeyi işiten |
| Basîr | Her şeyi gören |
| Rahîm | Çok merhametli olan, merhamet eden |
| Gafûr | Bağışlaması çok olan |
Basîr ve Rahîm isimlerinin anlamını bilen bir öğrencinin davranışlarına bu bilginin nasıl yansıyabileceğini birer örnekle açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Basîr: Allah’ın her şeyi gördüğünü bilen öğrenci, kimse görmese bile sınavda kopya çekmez, yerdeki çöpü alır, dürüst davranır. Rahîm: Allah’ın merhametli olduğunu bilen öğrenci de çevresindeki insanlara ve hayvanlara merhametle davranır; örneğin sokak hayvanlarına su ve yiyecek bırakır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
İhlas suresinin anlamı:
De ki: O Allah birdir. Allah sameddir (her şey O’na muhtaçtır, O hiçbir şeye muhtaç değildir). O doğurmamış ve doğurulmamıştır. Hiçbir şey O’na denk değildir.
İhlas suresinin anlamına göre Allah’ın (cc) hangi özellikleri vurgulanmaktadır? Üç özellik yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Allah birdir, ortağı yoktur. Her şey O’na muhtaçtır ama O hiçbir şeye muhtaç değildir. O doğurmamış ve doğurulmamıştır. Hiçbir şey O’na denk ve benzer değildir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
İhlas suresinin anlamı:
De ki: O Allah birdir. Allah sameddir (her şey O’na muhtaçtır, O hiçbir şeye muhtaç değildir). O doğurmamış ve doğurulmamıştır. Hiçbir şey O’na denk değildir.
İhlas suresi “tevhid” yani Allah’ın birliği inancını anlatır. Surenin hangi ifadelerinin bu inancı desteklediğini açıklayınız. Bu inancın bir Müslümanın hayatına bir etkisini yazınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
“O Allah birdir” ifadesi Allah’ın tek olduğunu doğrudan belirtir. “Hiçbir şey O’na denk değildir” ifadesi Allah’ın bir benzerinin ya da ortağının olmadığını gösterir. “Doğurmamış ve doğurulmamıştır” ifadesi Allah’ın bir ailesinin ya da soyunun olmadığını, eşsiz olduğunu anlatır. Etkisi: Tevhid inancına sahip Müslüman yalnızca Allah’a ibadet eder, yalnızca O’ndan yardım ister; bu da ona güven ve huzur verir.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7
Öncülü göster
Namaz ibadetine ilişkin bilgiler:
- Müslümanlar günde beş vakit namaz kılar: sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı.
- Namaza başlamadan önce abdest alınır, beden ve elbise temiz tutulur, kıbleye yönelinir ve niyet edilir.
- Namaz; tekbir ile başlar, ayakta durma (kıyam), Kur’an okuma, rükû ve secdelerle devam eder ve oturuşla tamamlanır.
Günde beş vakit namazın vakitlerini yazınız. Namaza başlamadan önce yapılması gereken hazırlıklardan üçünü belirtiniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Vakitler: sabah, öğle, ikindi, akşam, yatsı. Hazırlıklar: abdest almak, beden ve elbiseyi temiz tutmak, kıbleye yönelmek, niyet etmek (vaktin girmiş olması da kabul edilir).
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Namaz ibadetine ilişkin bilgiler:
- Müslümanlar günde beş vakit namaz kılar: sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı.
- Namaza başlamadan önce abdest alınır, beden ve elbise temiz tutulur, kıbleye yönelinir ve niyet edilir.
- Namaz; tekbir ile başlar, ayakta durma (kıyam), Kur’an okuma, rükû ve secdelerle devam eder ve oturuşla tamamlanır.
Namazın içinde yapılan hareketleri sırasıyla özetleyiniz. Namazın günün belirli vakitlerinde kılınmasının insana kazandırdıklarından ikisini açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Namaz tekbir ile başlar; ayakta durulup Kur’an okunur (kıyam ve kıraat), eğilinir (rükû), alın yere konur (secde) ve en son oturularak (oturuş) selamla tamamlanır. Kazanımlar: Günün farklı vakitlerinde Allah’ı anmak insana huzur verir; namaz vakitlerine uymak zamanı planlamayı ve düzenli olmayı öğretir; temizlik alışkanlığı kazandırır.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Elif’in günlüğünden:
Bugün annemle birlikte sokaktaki yaralı bir kediyi veterinere götürdük. Akşam yemeğinden önce sofradaki nimetler için şükrettik. Yatmadan önce babam bana İhlas suresini okudu ve anlamını anlattı. Ben de dua ederken Allah’ın beni her zaman işittiğini ve gördüğünü düşündüm.
Elif’in günlüğünde Allah’ın (cc) hangi güzel isimlerinin izlerini görüyorsunuz? Üç isim belirleyerek günlükteki ilgili davranışla ilişkilendiriniz.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Rahîm: Elif’in yaralı kediye merhamet ederek yardım etmesi. Rezzâk: Sofradaki nimetler için şükretmesi; rızkı verenin Allah olduğunu bilmesi. Semî ve Basîr: Dua ederken Allah’ın onu her zaman işittiğini ve gördüğünü düşünmesi.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 6
Öncülü göster
Elif’in günlüğünden:
Bugün annemle birlikte sokaktaki yaralı bir kediyi veterinere götürdük. Akşam yemeğinden önce sofradaki nimetler için şükrettik. Yatmadan önce babam bana İhlas suresini okudu ve anlamını anlattı. Ben de dua ederken Allah’ın beni her zaman işittiğini ve gördüğünü düşündüm.
Elif’in babası ona İhlas suresini okuyup anlamını anlatmıştır. Bir surenin yalnızca okunmasıyla anlamının da öğrenilmesi arasında nasıl bir fark vardır? İhlas suresinin anlamını öğrenen birinin Allah’a (cc) dua ederken neler hissedebileceğini açıklayınız.
Senin cevabın
Bu cihazda kayıtlı cevabın yok. Soruyu çöz
Örnek cevap
Yalnızca okumak sureyi ezberlemeyi sağlar; anlamını öğrenmek ise surenin verdiği mesajı kavramayı ve onu hayata yansıtmayı mümkün kılar. İhlas suresinin anlamını öğrenen kişi, Allah’ın tek olduğunu, her şeyin O’na muhtaç olduğunu ve hiçbir şeyin O’na denk olmadığını bilir. Bu nedenle dua ederken yalnızca Allah’a yöneldiğini, O’nun her şeye gücünün yettiğini düşünerek güven, huzur ve yakınlık hisseder.
Bu sorudan aldığın puan: 0 / 7