6. Sınıf OYSS Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı Soruları
Sorular OYSS biçiminde: her öncülün (metin, tablo ya da liste) altında iki açık uçlu soru var. Cevaplarını kutulara yaz; bu cihazda otomatik kaydedilir. Bitirince cevap anahtarı sayfasında kendini puanla.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
Zeynep’in dedesinin anlattıkları:
“Benim çocukluğumda dedem, ninem, amcalarım ve onların çocuklarıyla aynı evde yaşardık. Evde kararları genellikle dedem verirdi. On iki yaşımda tarlada çalışmaya başladım. Bugün ise siz anne, baba ve kardeşinizle ayrı bir evde yaşıyorsunuz; evdeki kararları birlikte konuşarak alıyorsunuz. Sen de okuyup istediğin mesleği seçebiliyorsun.”
Dedenin anlattıklarına göre aile yapısında ve aile içindeki rollerde zaman içinde meydana gelen iki değişikliği yazınız.
Zeynep’in dedesinin anlattıkları:
“Benim çocukluğumda dedem, ninem, amcalarım ve onların çocuklarıyla aynı evde yaşardık. Evde kararları genellikle dedem verirdi. On iki yaşımda tarlada çalışmaya başladım. Bugün ise siz anne, baba ve kardeşinizle ayrı bir evde yaşıyorsunuz; evdeki kararları birlikte konuşarak alıyorsunuz. Sen de okuyup istediğin mesleği seçebiliyorsun.”
Sizin bir gruptaki rolünüzün zaman içinde değiştiği bir örnek yazınız. Bu değişikliğin size kazandırdığı yeni bir sorumluluğu açıklayınız.
Türk kadınının toplumsal hayattaki rolüne ilişkin bazı gelişmeler:
- 1926: Türk Medeni Kanunu ile kadın ve erkeğe miras, boşanma ve tanıklıkta eşit haklar tanındı.
- 1930: Kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı verildi.
- 1934: Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı verildi.
- Günümüzde kadınlar eğitim, sağlık, bilim, spor ve yönetim gibi pek çok alanda görev yapmaktadır.
Verilen gelişmelere göre Türk kadınının toplumsal hayattaki rolü nasıl değişmiştir? Açıklayınız.
Türk kadınının toplumsal hayattaki rolüne ilişkin bazı gelişmeler:
- 1926: Türk Medeni Kanunu ile kadın ve erkeğe miras, boşanma ve tanıklıkta eşit haklar tanındı.
- 1930: Kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı verildi.
- 1934: Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı verildi.
- Günümüzde kadınlar eğitim, sağlık, bilim, spor ve yönetim gibi pek çok alanda görev yapmaktadır.
Toplumsal rollerin zaman içinde değişmesine yol açan üç etkeni yazınız. Her etken için bir örnek veriniz.
Türk dünyasının farklı ülkelerinde ortak olarak yaşatılan bazı kültürel unsurlar:
- Nevruz bayramı, Türkiye’den Azerbaycan’a, Kazakistan’dan Kırgızistan’a kadar geniş bir coğrafyada baharın gelişi olarak kutlanır.
- Dede Korkut hikâyeleri Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan’da ortak bir miras olarak bilinir.
- “Ata, ana, kardeş, su, göz” gibi pek çok kelime Türk dillerinde benzer biçimde kullanılır.
Verilen kültürel unsurların Türk dünyası için ortak olmasının nedeni ne olabilir? Bu ortak unsurlara iki örnek daha yazınız.
Türk dünyasının farklı ülkelerinde ortak olarak yaşatılan bazı kültürel unsurlar:
- Nevruz bayramı, Türkiye’den Azerbaycan’a, Kazakistan’dan Kırgızistan’a kadar geniş bir coğrafyada baharın gelişi olarak kutlanır.
- Dede Korkut hikâyeleri Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan’da ortak bir miras olarak bilinir.
- “Ata, ana, kardeş, su, göz” gibi pek çok kelime Türk dillerinde benzer biçimde kullanılır.
Türk dünyası ile kültürel bağlarımızın güçlenmesinin toplumlar arasındaki ilişkilere iki katkısını açıklayınız.
Millî Mücadele yıllarında Anadolu halkının tutumuna ilişkin bilgiler:
- Kadınlar, cepheye kağnılarla cephane taşıdı.
- Halk, Tekâlif-i Millîye emirleriyle ordunun ihtiyacı için yiyecek, giyecek ve taşıt araçlarının bir kısmını gönderdi; her aile bir kat çamaşır, bir çift çorap ve bir çift çarık verdi.
- Farklı bölgelerden gelen insanlar aynı amaç için birlikte savaştı.
Millî Mücadele yıllarında Anadolu halkının bu tutumunu sağlayan millî değerler nelerdir? İki değer yazıp açıklayınız.
Millî Mücadele yıllarında Anadolu halkının tutumuna ilişkin bilgiler:
- Kadınlar, cepheye kağnılarla cephane taşıdı.
- Halk, Tekâlif-i Millîye emirleriyle ordunun ihtiyacı için yiyecek, giyecek ve taşıt araçlarının bir kısmını gönderdi; her aile bir kat çamaşır, bir çift çorap ve bir çift çarık verdi.
- Farklı bölgelerden gelen insanlar aynı amaç için birlikte savaştı.
“Millî Mücadele’nin kazanılmasında ordunun yanında halkın birliği de belirleyici olmuştur.” yargısını verilen bilgilerle destekleyiniz. Günümüzde toplumsal birliğimizi güçlendiren bir durumu örnek veriniz.
Bir ortaokulun önündeki cadde çok işlektir. Okul giriş ve çıkış saatlerinde araçlar hızlı geçtiği için öğrencilerin karşıya geçmesi tehlikeli olmaktadır. Okul aile birliği toplantısında iki farklı öneri çıkmıştır:
- Öneri A: Okul önüne hız kesici ve yaya geçidi yapılmasını belediyeden istemek
- Öneri B: Giriş ve çıkış saatlerinde velilerden ve öğretmenlerden oluşan gönüllü bir ekibin öğrencileri karşıya geçirmesi
Okul önündeki sorundan kimler etkilenmektedir? Sorunun çözümünde hangi kişi ve kurumların görev alması gerektiğini yazınız.
Bir ortaokulun önündeki cadde çok işlektir. Okul giriş ve çıkış saatlerinde araçlar hızlı geçtiği için öğrencilerin karşıya geçmesi tehlikeli olmaktadır. Okul aile birliği toplantısında iki farklı öneri çıkmıştır:
- Öneri A: Okul önüne hız kesici ve yaya geçidi yapılmasını belediyeden istemek
- Öneri B: Giriş ve çıkış saatlerinde velilerden ve öğretmenlerden oluşan gönüllü bir ekibin öğrencileri karşıya geçirmesi
Öneri A ve Öneri B’nin birer olumlu ve birer olumsuz yönünü yazınız. Toplantıda iki tarafın uzlaşabileceği bir çözüm öneriniz.
Bir okulun kantininde ve yemekhanesinde yapılan gözlemde her gün çok miktarda ekmek ve yemeğin çöpe atıldığı görülmüştür. Öğrenci meclisi bu sorunu çözmek için toplanmıştır.
Okuldaki ekmek ve yemek israfının olası iki nedenini ve iki olumsuz sonucunu yazınız.
Bir okulun kantininde ve yemekhanesinde yapılan gözlemde her gün çok miktarda ekmek ve yemeğin çöpe atıldığı görülmüştür. Öğrenci meclisi bu sorunu çözmek için toplanmıştır.
Öğrenci meclisinde israfı önlemek için farklı öneriler tartışılacaktır. Sağlıklı bir müzakerede uyulması gereken iki kuralı yazınız. Kendi çözüm önerinizi gerekçesiyle sununuz ve bu öneriye yöneltilebilecek bir itiraza cevap veriniz.
Türkiye’nin konumuna ilişkin bilgiler:
- Türkiye, 36°–42° kuzey enlemleri ile 26°–45° doğu boylamları arasında yer alır.
- Üç tarafı denizlerle çevrilidir; kuzeyinde Karadeniz, batısında Ege Denizi, güneyinde Akdeniz bulunur.
- Topraklarının büyük bölümü Asya’da (Anadolu), küçük bir bölümü Avrupa’dadır (Trakya).
- İstanbul ve Çanakkale boğazları Karadeniz’i Akdeniz’e bağlar.
Verilen bilgilerden hangisi Türkiye’nin matematik (mutlak) konumunu, hangileri göreceli konumunu belirtir? Matematik konum ile göreceli konum arasındaki farkı açıklayınız.
Türkiye’nin konumuna ilişkin bilgiler:
- Türkiye, 36°–42° kuzey enlemleri ile 26°–45° doğu boylamları arasında yer alır.
- Üç tarafı denizlerle çevrilidir; kuzeyinde Karadeniz, batısında Ege Denizi, güneyinde Akdeniz bulunur.
- Topraklarının büyük bölümü Asya’da (Anadolu), küçük bir bölümü Avrupa’dadır (Trakya).
- İstanbul ve Çanakkale boğazları Karadeniz’i Akdeniz’e bağlar.
Türkiye’nin göreceli konumunun ülkemize sağladığı iki avantajı açıklayınız.
Kıtalar ve okyanuslara ilişkin bilgiler:
| Okyanus | Kıyısı olan bazı kıtalar |
|---|---|
| Büyük Okyanus (Pasifik) | Asya, Okyanusya, Kuzey Amerika, Güney Amerika |
| Atlas Okyanusu | Avrupa, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika |
| Hint Okyanusu | Asya, Afrika, Okyanusya |
Tabloya göre Afrika kıtasının kıyısı olduğu okyanusları yazınız. Hem Büyük Okyanus’a hem Atlas Okyanusu’na kıyısı olan kıtaları belirleyiniz.
Kıtalar ve okyanuslara ilişkin bilgiler:
| Okyanus | Kıyısı olan bazı kıtalar |
|---|---|
| Büyük Okyanus (Pasifik) | Asya, Okyanusya, Kuzey Amerika, Güney Amerika |
| Atlas Okyanusu | Avrupa, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika |
| Hint Okyanusu | Asya, Afrika, Okyanusya |
İstanbul’dan yola çıkan bir yük gemisi Japonya’ya gidecektir. Geminin geçeceği boğazları, denizleri ve okyanusları sırasıyla yazınız. Bu güzergâhın Türkiye’nin konumu açısından önemini açıklayınız.
İpucu
Akdeniz’den Hint Okyanusu’na geçmek için Afrika’nın çevresini dolaşmadan kullanılabilecek bir kanal var.
Sınavı bitirdin mi?
Cevap anahtarı ayrı sayfada. Orada kendi cevabınla örnek cevabı yan yana görür, ölçütleri işaretleyerek puanını hesaplarsın.
6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı senaryoları
Okulundaki zümre bu senaryolardan birini seçer ve sınavdan önce duyurur. Senaryonu öğrenince hangi konudan kaç soru geleceğini aşağıdaki tablodan görebilirsin.
| Öğrenme çıktısı | S1 | S2 | S3 | S4 | S5 |
|---|---|---|---|---|---|
| SB.6.1.1 Dâhil olduğu grupların ve bu gruplardaki rollerinin zaman içerisinde değişebile ceğine ilişkin çıkarım yapabilme | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 |
| SB.6.1.2 Kültürel bağlarımızın ve millî değerlerimizin toplumsal birliğe etkisini yorumlayabilme | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 |
| SB.6.1.3 Toplumsal hayatta karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerilerini müzakere edebilme | 2 | 3 | 1 | 2 | 3 |
| SB.6.2.1 Ülkemizin, kıtaların ve okyanusların konum özelliklerini algılayabilme | 1 | 1 | 2 | 1 | – |
| Toplam soru | 6 | 8 | 6 | 6 | 7 |
S1, S2… senaryoları gösterir; hücredeki sayı o senaryoda o çıktıdan kaç soru geleceğidir. Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 1. Dönem Konu-Soru Dağılım Tabloları. İliniz farklı bir tablo belirlemiş olabilir; okulunuzun duyurusunu esas alın.
Bu deneme sınavındaki öğrenme çıktıları
Deneme sınavındaki soruların hangi öğrenme çıktılarına ait olduğunu ve kaç puan değerinde olduğunu gösterir.
| Kod | Öğrenme çıktısı | Sorular | Puan |
|---|---|---|---|
| SB.6.1.1 | Dâhil olduğu grupların ve bu gruplardaki rollerinin zaman içerisinde değişebile ceğine ilişkin çıkarım yapabilme | 1, 2, 3, 4 | 25 |
| SB.6.1.2 | Kültürel bağlarımızın ve millî değerlerimizin toplumsal birliğe etkisini yorumlayabilme | 5, 6, 7, 8 | 25 |
| SB.6.1.3 | Toplumsal hayatta karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerilerini müzakere edebilme | 9, 10, 11, 12 | 25 |
| SB.6.2.1 | Ülkemizin, kıtaların ve okyanusların konum özelliklerini algılayabilme | 13, 14, 15, 16 | 25 |
6. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı: diğer dersler
Sınava hazırlık rehberleri
- OYSS Nedir? Ortak Yazılı Sınav Sistemi Rehberi · OYSS’nin tanımı, amacı, kapsamı, soru hazırlama süreci ve puanlama.
- OYSS Sınav Takvimi 2026-2027 · 1. dönem 1. yazılıların ders ders tarihleri ve mazeret sınavları.
- OYSS Senaryoları ve Konu-Soru Dağılım Tablosu · Senaryonun ne olduğu, kimin seçtiği ve sınava nasıl hazırlanılacağı.
- Açık Uçlu Soru Nasıl Cevaplanır? · Puanlama anahtarına göre tam puanlık cevap yazmanın 5 adımı.
- Veliler İçin OYSS Rehberi · Velilerin bilmesi gerekenler, karnenin okunması ve evde destek önerileri.