5. Sınıf OYSS Matematik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları
Sorular OYSS biçiminde: her öncülün (metin, tablo ya da liste) altında iki açık uçlu soru var. Cevaplarını kutulara yaz; bu cihazda otomatik kaydedilir. Bitirince cevap anahtarı sayfasında kendini puanla.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
Elif’in kalem kutusunda cetvel, gönye, pergel ve iletki var. Öğretmeni Elif’ten şu çizimleri yapmasını istiyor:
- 7 cm uzunluğunda bir [AB] doğru parçası
- [AB] doğru parçasına A noktasında dik olan bir doğru
- Merkezi B noktası, yarıçapı 3 cm olan bir çember
Elif her çizimi yapmak için hangi aracı kullanmalıdır? Aracın nasıl kullanılacağını kısaca açıklayınız.
Elif’in kalem kutusunda cetvel, gönye, pergel ve iletki var. Öğretmeni Elif’ten şu çizimleri yapmasını istiyor:
- 7 cm uzunluğunda bir [AB] doğru parçası
- [AB] doğru parçasına A noktasında dik olan bir doğru
- Merkezi B noktası, yarıçapı 3 cm olan bir çember
Elif çizdiği dik doğru ile [AB] arasındaki açıyı iletkiyle ölçtüğünde kaç derece bulmalıdır? Çizdiği doğrunun gerçekten dik olup olmadığını kontrol etmek için iki farklı yol yazınız.
Can, d doğrusuna paralel bir doğru çizmek için şu adımları izliyor:
- 1. d doğrusu üzerinde birbirinden uzak A ve B noktalarını işaretliyor.
- 2. A ve B noktalarından d doğrusuna dik doğrular çiziyor.
- 3. Bu dik doğrular üzerinde, d doğrusuna 4’er cm uzaklıkta C ve D noktalarını işaretliyor.
- 4. C ve D noktalarını birleştirerek bir doğru çiziyor.
Can 2. ve 4. adımlarda hangi araçları kullanmış olabilir? C ve D noktalarının d doğrusuna eşit uzaklıkta işaretlenmesinin nedenini açıklayınız.
Can, d doğrusuna paralel bir doğru çizmek için şu adımları izliyor:
- 1. d doğrusu üzerinde birbirinden uzak A ve B noktalarını işaretliyor.
- 2. A ve B noktalarından d doğrusuna dik doğrular çiziyor.
- 3. Bu dik doğrular üzerinde, d doğrusuna 4’er cm uzaklıkta C ve D noktalarını işaretliyor.
- 4. C ve D noktalarını birleştirerek bir doğru çiziyor.
Can 3. adımda C noktasını d doğrusuna 4 cm, D noktasını ise 5 cm uzaklıkta işaretleseydi CD doğrusu d doğrusuna paralel olur muydu? Açıklayınız. Paralel doğruların iki ortak özelliğini yazınız.
İpucu
İki doğru arasındaki uzaklık bir tarafta 4 cm, diğer tarafta 5 cm ise doğrular uzatıldığında ne olur?
Zeynep iletkiyle bazı açıları ölçerek tabloya yazmıştır:
| Açı | Ölçüsü |
|---|---|
| ∠K | 35° |
| ∠L | 90° |
| ∠M | 128° |
| ∠N | 180° |
Tablodaki açıları dar açı, dik açı, geniş açı ve doğru açı olarak sınıflandırınız. Sınıflandırırken neye dikkat ettiğinizi yazınız.
Zeynep iletkiyle bazı açıları ölçerek tabloya yazmıştır:
| Açı | Ölçüsü |
|---|---|
| ∠K | 35° |
| ∠L | 90° |
| ∠M | 128° |
| ∠N | 180° |
Zeynep ∠E açısını ölçerken iletkinin merkezini açının köşesine yerleştirmiş, bir kolunu iç ölçekteki 0 çizgisiyle çakıştırmıştır. Diğer kol iç ölçekte 50’yi, dış ölçekte 130’u göstermektedir. Açı gözle bakıldığında dar görünmektedir. ∠E’nin ölçüsü kaç derecedir? Bu tür hataların nasıl önleneceğini açıklayınız.
d ve k doğruları O noktasında kesişmektedir. Bu doğruların oluşturduğu açılardan birinin ölçüsü 65°’dir.
d ve k doğrularının kesişmesiyle oluşan diğer üç açının ölçülerini bulunuz. Nasıl bulduğunuzu açıklayınız.
d ve k doğruları O noktasında kesişmektedir. Bu doğruların oluşturduğu açılardan birinin ölçüsü 65°’dir.
O noktasından bir m doğrusu daha geçmektedir ve m doğrusu d doğrusuna diktir. m ile k doğruları arasındaki dar açının ölçüsünü bulunuz. Üç doğrunun O noktası çevresinde oluşturduğu altı açının ölçülerini yazıp toplamlarını kontrol ediniz.
İpucu
m ile d arasındaki açı 90°, k ile d arasındaki dar açı 65°’dir.
Bir öğrenci doğru parçaları ve çizgilerle dört şekil çizmiş ve şekilleri şöyle tarif etmiştir:
- Şekil 1: Uçları birbirine birleşen 3 doğru parçasından oluşan kapalı şekil
- Şekil 2: Uç uca eklenmiş 4 doğru parçasından oluşan, ilk ve son ucu birleşmeyen açık şekil
- Şekil 3: Uçları birbirine birleşen 5 doğru parçasından oluşan kapalı şekil
- Şekil 4: 2 doğru parçası ve 1 eğri çizgiden oluşan kapalı şekil
Şekillerden hangileri çokgendir? Her şekil için kararınızın nedenini yazınız.
Bir öğrenci doğru parçaları ve çizgilerle dört şekil çizmiş ve şekilleri şöyle tarif etmiştir:
- Şekil 1: Uçları birbirine birleşen 3 doğru parçasından oluşan kapalı şekil
- Şekil 2: Uç uca eklenmiş 4 doğru parçasından oluşan, ilk ve son ucu birleşmeyen açık şekil
- Şekil 3: Uçları birbirine birleşen 5 doğru parçasından oluşan kapalı şekil
- Şekil 4: 2 doğru parçası ve 1 eğri çizgiden oluşan kapalı şekil
Düzlemde ardışık olarak kesişen doğrularla bir çokgen oluşturmak için en az kaç doğru gerekir? İki doğrunun neden yeterli olmadığını açıklayınız.
Bazı çokgenlerin özelliklerini gösteren tablo:
| Çokgen | Kenar sayısı | Köşe sayısı | İç açı sayısı |
|---|---|---|---|
| Üçgen | 3 | 3 | 3 |
| Dörtgen | 4 | 4 | ? |
| Beşgen | 5 | ? | ? |
| Altıgen | ? | ? | ? |
Tablodaki boş yerleri doldurunuz. Bir çokgenin kenar, köşe ve iç açı sayıları arasında nasıl bir ilişki vardır?
Bazı çokgenlerin özelliklerini gösteren tablo:
| Çokgen | Kenar sayısı | Köşe sayısı | İç açı sayısı |
|---|---|---|---|
| Üçgen | 3 | 3 | 3 |
| Dörtgen | 4 | 4 | ? |
| Beşgen | 5 | ? | ? |
| Altıgen | ? | ? | ? |
Mert, “Bütün kenarları eşit olan her dörtgen karedir.” diyor. Mert’in görüşünü bir örnekle değerlendiriniz. Bir dörtgenin kare olması için kenarlarının yanında başka hangi özelliğe sahip olması gerekir?
Ayşe ve Burak çizdikleri üçgenlerin iç açılarını iletkiyle ölçmüştür:
| Öğrenci | 1. açı | 2. açı | 3. açı |
|---|---|---|---|
| Ayşe | 70° | 50° | 60° |
| Burak | 90° | 35° | 55° |
Ayşe ve Burak’ın ölçtüğü açıların toplamlarını ayrı ayrı bulunuz. Sonuçları karşılaştırınız ve bir çıkarımda bulununuz.
Ayşe ve Burak çizdikleri üçgenlerin iç açılarını iletkiyle ölçmüştür:
| Öğrenci | 1. açı | 2. açı | 3. açı |
|---|---|---|---|
| Ayşe | 70° | 50° | 60° |
| Burak | 90° | 35° | 55° |
Bir dörtgenin bir köşegeni çizildiğinde dörtgen iki üçgene ayrılır. Bu bilgiyi ve önceki sorudaki çıkarımı kullanarak bir dörtgenin iç açılarının toplamını tahmin ediniz ve nedenini açıklayınız.
Merkezleri A ve B olan iki çember, C ve D noktalarında kesişmektedir. A merkezli çemberin yarıçapı 5 cm, B merkezli çemberin yarıçapı 3 cm ve |AB| = 6 cm’dir. A, B ve C noktaları birleştirilerek ABC üçgeni çiziliyor.
ABC üçgeninin kenar uzunluklarını bulunuz. Her kenarın uzunluğunu nasıl bulduğunuzu açıklayınız.
Merkezleri A ve B olan iki çember, C ve D noktalarında kesişmektedir. A merkezli çemberin yarıçapı 5 cm, B merkezli çemberin yarıçapı 3 cm ve |AB| = 6 cm’dir. A, B ve C noktaları birleştirilerek ABC üçgeni çiziliyor.
İki çemberin yarıçapları eşit ve 4 cm, merkezler arası uzaklık da 4 cm olsaydı ABC üçgeni nasıl bir üçgen olurdu? Yarıçaplar 5 cm’de eşit kalıp merkezler arası uzaklık 6 cm olsaydı üçgen nasıl bir üçgen olurdu? Açıklayınız.
İpucu
C noktasının iki merkeze uzaklığı, iki çemberin yarıçapına eşittir.
Sınavı bitirdin mi?
Cevap anahtarı ayrı sayfada. Orada kendi cevabınla örnek cevabı yan yana görür, ölçütleri işaretleyerek puanını hesaplarsın.
5. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı senaryoları
Okulundaki zümre bu senaryolardan birini seçer ve sınavdan önce duyurur. Senaryonu öğrenince hangi konudan kaç soru geleceğini aşağıdaki tablodan görebilirsin.
| Öğrenme çıktısı | S1 | S2 | S3 | S4 | S5 |
|---|---|---|---|---|---|
| MAT.5.3.1 Temel geometrik çizimler için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| MAT.5.3.2 Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini yansıtabilme | 1 | 1 | – | 1 | 1 |
| MAT.5.3.3 Açıları ölçmek için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 |
| MAT.5.3.4 Düzlemde iki veya üç doğrunun birbirine göre durumuna bağlı olarak oluşabilecek açılara dair çıkarım yapabilme | 1 | 1 | 2 | 1 | 2 |
| MAT.5.3.5 Çokgenleri düzlemde ardışık olarak kesişen doğruların oluşturduğu kapalı şekiller olarak yorumlayabilme | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| MAT.5.3.6 Çokgenlerin özellikleri ile ilgili edindiği deneyimleri yansıtabilme | 1 | 2 | 1 | – | – |
| MAT.5.3.7 Matematiksel araç ve teknoloji yardımıyla düzlemde iki noktada kesişen çember çiftinin merkezleri ve kesişim noktalarından biri ile inşa edilen üçgenlerin kenar özelliklerine yönelik çıkarım yapabilme | 1 | – | – | – | – |
| Toplam soru | 7 | 7 | 7 | 6 | 7 |
S1, S2… senaryoları gösterir; hücredeki sayı o senaryoda o çıktıdan kaç soru geleceğidir. Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 1. Dönem Konu-Soru Dağılım Tabloları. İliniz farklı bir tablo belirlemiş olabilir; okulunuzun duyurusunu esas alın.
Bu deneme sınavındaki öğrenme çıktıları
Deneme sınavındaki soruların hangi öğrenme çıktılarına ait olduğunu ve kaç puan değerinde olduğunu gösterir.
| Kod | Öğrenme çıktısı | Sorular | Puan |
|---|---|---|---|
| MAT.5.3.1 | Temel geometrik çizimler için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme | 1, 3 | 12 |
| MAT.5.3.2 | Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini yansıtabilme | 2, 4 | 13 |
| MAT.5.3.3 | Açıları ölçmek için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme | 5, 6, 13 | 18 |
| MAT.5.3.4 | Düzlemde iki veya üç doğrunun birbirine göre durumuna bağlı olarak oluşabilecek açılara dair çıkarım yapabilme | 7, 8 | 13 |
| MAT.5.3.5 | Çokgenleri düzlemde ardışık olarak kesişen doğruların oluşturduğu kapalı şekiller olarak yorumlayabilme | 9, 10 | 12 |
| MAT.5.3.6 | Çokgenlerin özellikleri ile ilgili edindiği deneyimleri yansıtabilme | 11, 12, 14 | 19 |
| MAT.5.3.7 | Matematiksel araç ve teknoloji yardımıyla düzlemde iki noktada kesişen çember çiftinin merkezleri ve kesişim noktalarından biri ile inşa edilen üçgenlerin kenar özelliklerine yönelik çıkarım yapabilme | 15, 16 | 13 |
5. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı: diğer dersler
Sınava hazırlık rehberleri
- OYSS Nedir? Ortak Yazılı Sınav Sistemi Rehberi · OYSS’nin tanımı, amacı, kapsamı, soru hazırlama süreci ve puanlama.
- OYSS Sınav Takvimi 2026-2027 · 1. dönem 1. yazılıların ders ders tarihleri ve mazeret sınavları.
- OYSS Senaryoları ve Konu-Soru Dağılım Tablosu · Senaryonun ne olduğu, kimin seçtiği ve sınava nasıl hazırlanılacağı.
- Açık Uçlu Soru Nasıl Cevaplanır? · Puanlama anahtarına göre tam puanlık cevap yazmanın 5 adımı.
- Veliler İçin OYSS Rehberi · Velilerin bilmesi gerekenler, karnenin okunması ve evde destek önerileri.