5. Sınıf OYSS Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı Soruları
Sorular OYSS biçiminde: her öncülün (metin, tablo ya da liste) altında iki açık uçlu soru var. Cevaplarını kutulara yaz; bu cihazda otomatik kaydedilir. Bitirince cevap anahtarı sayfasında kendini puanla.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
Ece’nin dâhil olduğu gruplar ve bu gruplardaki rolleri:
| Grup | Ece’nin rolü |
|---|---|
| Aile | Abla, ev işlerinde yardımcı |
| Sınıf | Sınıf başkanı |
| Okul voleybol takımı | Takım kaptanı |
| Mahalle kütüphanesi kulübü | Üye |
Ece’nin dâhil olduğu gruplardan ikisini seçiniz. Bu gruplardaki rollerinin Ece’ye kazandırdığı birer hak ve birer sorumluluk yazınız.
Ece’nin dâhil olduğu gruplar ve bu gruplardaki rolleri:
| Grup | Ece’nin rolü |
|---|---|
| Aile | Abla, ev işlerinde yardımcı |
| Sınıf | Sınıf başkanı |
| Okul voleybol takımı | Takım kaptanı |
| Mahalle kütüphanesi kulübü | Üye |
Voleybol takımının önemli bir maçı ile Ece’nin sınıf başkanı olarak katılması gereken okul meclisi toplantısı aynı saate denk gelmiştir. Ece bu durumda ne yapabilir? İki farklı çözüm önerisi yazınız.
Ece’nin sınıfı yıl sonu gezisinin nereye yapılacağına karar verecektir. Öğretmen, sınıf başkanının öğrencilerin önerilerini toplamasını, ardından sınıfta oylama yapılmasını istemiştir. Okul müdürü ise gezinin güvenli ve okula yakın bir yere yapılması şartını koymuştur.
Gezi kararında öğretmenin, okul müdürünün, sınıf başkanının ve öğrencilerin rolleri nelerdir? Kısaca yazınız.
Ece’nin sınıfı yıl sonu gezisinin nereye yapılacağına karar verecektir. Öğretmen, sınıf başkanının öğrencilerin önerilerini toplamasını, ardından sınıfta oylama yapılmasını istemiştir. Okul müdürü ise gezinin güvenli ve okula yakın bir yere yapılması şartını koymuştur.
Öğrencilerin çoğunluğu okula çok uzak bir şehre gitmek için oy vermiştir. Bu durumda ne olur? Grup içindeki rollerin birbirini nasıl etkilediğini bu örnek üzerinden açıklayınız.
İpucu
Müdürün koyduğu şart ile öğrencilerin oyu arasında nasıl bir ilişki var?
Ece’nin sınıfında Türkiye’nin farklı illerinden gelen öğrenciler bulunmaktadır. Öğrencilerin tanıttığı bazı kültürel özellikler:
| Öğrenci | Memleketi | Tanıttığı kültürel özellik |
|---|---|---|
| Deniz | Trabzon | Horon oyunu, kemençe, hamsili pilav |
| Ahmet | Gaziantep | Halay, baklava, bakır işlemeciliği |
| Selin | İzmir | Zeybek oyunu, boyoz |
| Yusuf | Erzurum | Bar oyunu, cağ kebabı, Oltu taşı |
Tablodaki kültürel özellikleri “halk oyunu”, “yemek” ve “el sanatı” olarak gruplandırınız. Bu özelliklerin illere göre farklılaşmasının bir nedenini yazınız.
Ece’nin sınıfında Türkiye’nin farklı illerinden gelen öğrenciler bulunmaktadır. Öğrencilerin tanıttığı bazı kültürel özellikler:
| Öğrenci | Memleketi | Tanıttığı kültürel özellik |
|---|---|---|
| Deniz | Trabzon | Horon oyunu, kemençe, hamsili pilav |
| Ahmet | Gaziantep | Halay, baklava, bakır işlemeciliği |
| Selin | İzmir | Zeybek oyunu, boyoz |
| Yusuf | Erzurum | Bar oyunu, cağ kebabı, Oltu taşı |
Öğretmen “Farklı kültürel özellikler sınıfımızın zenginliğidir.” diyor. Bu düşüncenin sınıfta birlikte yaşamaya iki olumlu etkisini açıklayınız.
Sınıfa başka bir ilden yeni gelen Ali konuşurken bazı arkadaşları onun ağzını (şivesini) taklit ederek gülmüştür. Ali o günden sonra derste söz almaktan çekinmeye başlamıştır.
Arkadaşlarının Ali’ye karşı davranışını değerlendiriniz. Bu davranış Ali’yi ve sınıfın birlikte yaşamasını nasıl etkilemiştir?
Sınıfa başka bir ilden yeni gelen Ali konuşurken bazı arkadaşları onun ağzını (şivesini) taklit ederek gülmüştür. Ali o günden sonra derste söz almaktan çekinmeye başlamıştır.
Sınıfta kültürel farklılıklara saygıyı artırmak için üç etkinlik öneriniz. Önerilerinizden birinin Ali’nin durumunu nasıl değiştirebileceğini açıklayınız.
Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşayan insanların ortak olarak sürdürdüğü bazı gelenekler:
- Bayramlarda büyüklerin ziyaret edilmesi ve ellerinin öpülmesi
- Düğün, nişan ve cenaze gibi günlerde komşuların yardımlaşması
- Misafire ikram edilmesi ve misafirin baş tacı sayılması
- Nevruz ve Hıdrellez gibi bahar şenliklerinin kutlanması
Listede verilen geleneklerin ortak özelliği nedir? Bu geleneklerin toplumda birlikte yaşamaya katkısını açıklayınız.
Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşayan insanların ortak olarak sürdürdüğü bazı gelenekler:
- Bayramlarda büyüklerin ziyaret edilmesi ve ellerinin öpülmesi
- Düğün, nişan ve cenaze gibi günlerde komşuların yardımlaşması
- Misafire ikram edilmesi ve misafirin baş tacı sayılması
- Nevruz ve Hıdrellez gibi bahar şenliklerinin kutlanması
Ailenizde ya da çevrenizde yaşatılan bir geleneği tanıtınız. Bu geleneğin kaybolması durumunda toplumun neler kaybedeceğini açıklayınız.
Ece’nin oturduğu apartmanda bir yönetici, bir denetçi ve on iki daire sakini vardır. Apartman sakinleri bahçeye çocuk oyun alanı yapılmasını istemektedir. Bazı yaşlı sakinler ise gürültüden rahatsız olabileceklerini söylemektedir. Yönetici, konuyu görüşmek için bir toplantı düzenlemiştir.
Apartman toplantısındaki yöneticinin ve daire sakinlerinin rollerini yazınız. Bu rollerin hangi ortak amaca hizmet ettiğini açıklayınız.
Ece’nin oturduğu apartmanda bir yönetici, bir denetçi ve on iki daire sakini vardır. Apartman sakinleri bahçeye çocuk oyun alanı yapılmasını istemektedir. Bazı yaşlı sakinler ise gürültüden rahatsız olabileceklerini söylemektedir. Yönetici, konuyu görüşmek için bir toplantı düzenlemiştir.
Toplantıda hem çocukların hem de yaşlı sakinlerin isteklerini gözeten bir karar alınması için bir öneri geliştiriniz. Önerinizin uygulanmasında yöneticiye ve sakinlere düşen görevleri yazınız.
Mehmet’in ilini tanıtırken yazdığı not:
Konya, İç Anadolu Bölgesi’ndedir. Kuzeyinde Ankara, doğusunda Aksaray, güneyinde Karaman ve Mersin, batısında Isparta ve Afyonkarahisar bulunur. İlimizde geniş ve düz bir ova vardır. Konya, Ankara’ya hızlı trenle bağlanır ve ülkemizin batısını güneyine bağlayan yolların üzerindedir. Konya’nın yüz ölçümü Türkiye’deki illerin en büyüğüdür.
Mehmet’in notundan Konya’nın göreceli konumunu belirten iki cümleyi yazınız. Göreceli konumun ne anlama geldiğini kendi cümlelerinizle açıklayınız.
Mehmet’in ilini tanıtırken yazdığı not:
Konya, İç Anadolu Bölgesi’ndedir. Kuzeyinde Ankara, doğusunda Aksaray, güneyinde Karaman ve Mersin, batısında Isparta ve Afyonkarahisar bulunur. İlimizde geniş ve düz bir ova vardır. Konya, Ankara’ya hızlı trenle bağlanır ve ülkemizin batısını güneyine bağlayan yolların üzerindedir. Konya’nın yüz ölçümü Türkiye’deki illerin en büyüğüdür.
Konya’nın geniş bir ovada ve önemli yolların üzerinde bulunmasının ildeki insanların ekonomik faaliyetlerine iki etkisini açıklayınız.
İzmir’i tanıtan bir broşürden:
İzmir, Ege Denizi kıyısında yer alır. Körfezinin içindeki limanından dünyanın birçok ülkesine yük taşınır. Kıyıları turistlerin ilgisini çeker. Çevresindeki verimli ovalarda üzüm, zeytin ve incir yetiştirilir.
Broşürde İzmir’in göreceli konumunu belirten ifadeyi bulunuz. Okulunuzun konumunu çevresindeki en az üç yere göre tarif ediniz.
İzmir’i tanıtan bir broşürden:
İzmir, Ege Denizi kıyısında yer alır. Körfezinin içindeki limanından dünyanın birçok ülkesine yük taşınır. Kıyıları turistlerin ilgisini çeker. Çevresindeki verimli ovalarda üzüm, zeytin ve incir yetiştirilir.
İzmir ile Konya’nın göreceli konumlarını karşılaştırınız. Bu farkın iki ildeki insanların yaşamına ve ekonomik faaliyetlerine etkilerini birer örnekle açıklayınız.
İpucu
Biri denize kıyısı olan, diğeri iç kesimde yer alan bir il.
Sınavı bitirdin mi?
Cevap anahtarı ayrı sayfada. Orada kendi cevabınla örnek cevabı yan yana görür, ölçütleri işaretleyerek puanını hesaplarsın.
5. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı senaryoları
Okulundaki zümre bu senaryolardan birini seçer ve sınavdan önce duyurur. Senaryonu öğrenince hangi konudan kaç soru geleceğini aşağıdaki tablodan görebilirsin.
| Öğrenme çıktısı | S1 | S2 | S3 | S4 | S5 |
|---|---|---|---|---|---|
| SB.5.1.1 Dâhil olduğu gruplar ve bu gruplardaki rolleri arasındaki ilişkileri çözümleyebilme | 1 | 2 | 2 | 1 | 2 |
| SB.5.1.2 Kültürel özelliklere saygı duymanın birlikte yaşamaya etkisini yorumlayabilme | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 |
| SB.5.2.1 Yaşadığı ilin göreceli konum özelliklerini algılayabilme | 1 | – | 1 | – | 1 |
| Toplam soru | 4 | 4 | 5 | 3 | 4 |
S1, S2… senaryoları gösterir; hücredeki sayı o senaryoda o çıktıdan kaç soru geleceğidir. Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 1. Dönem Konu-Soru Dağılım Tabloları. İliniz farklı bir tablo belirlemiş olabilir; okulunuzun duyurusunu esas alın.
Bu deneme sınavındaki öğrenme çıktıları
Deneme sınavındaki soruların hangi öğrenme çıktılarına ait olduğunu ve kaç puan değerinde olduğunu gösterir.
| Kod | Öğrenme çıktısı | Sorular | Puan |
|---|---|---|---|
| SB.5.1.1 | Dâhil olduğu gruplar ve bu gruplardaki rolleri arasındaki ilişkileri çözümleyebilme | 1, 2, 3, 4, 11, 12 | 38 |
| SB.5.1.2 | Kültürel özelliklere saygı duymanın birlikte yaşamaya etkisini yorumlayabilme | 5, 6, 7, 8, 9, 10 | 37 |
| SB.5.2.1 | Yaşadığı ilin göreceli konum özelliklerini algılayabilme | 13, 14, 15, 16 | 25 |
5. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı: diğer dersler
Sınava hazırlık rehberleri
- OYSS Nedir? Ortak Yazılı Sınav Sistemi Rehberi · OYSS’nin tanımı, amacı, kapsamı, soru hazırlama süreci ve puanlama.
- OYSS Sınav Takvimi 2026-2027 · 1. dönem 1. yazılıların ders ders tarihleri ve mazeret sınavları.
- OYSS Senaryoları ve Konu-Soru Dağılım Tablosu · Senaryonun ne olduğu, kimin seçtiği ve sınava nasıl hazırlanılacağı.
- Açık Uçlu Soru Nasıl Cevaplanır? · Puanlama anahtarına göre tam puanlık cevap yazmanın 5 adımı.
- Veliler İçin OYSS Rehberi · Velilerin bilmesi gerekenler, karnenin okunması ve evde destek önerileri.