10. Sınıf OYSS Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Soruları

Sınav: 4 Kasım 2026 16 soru 100 puan 40 dakika

Sorular OYSS biçiminde: her öncülün (metin, tablo ya da liste) altında iki açık uçlu soru var. Cevaplarını kutulara yaz; bu cihazda otomatik kaydedilir. Bitirince cevap anahtarı sayfasında kendini puanla.

Bu sorular deneme amaçlıdır.

Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.

1. Soru 6 puan Orta TAR.10.1.1

Öncül 1 · 1. ve 2. sorular

Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte yapılan bazı savaşlar:

Savaş	Yıl	Taraflar	Sonuç
Dandanakan	1040	Selçuklular – Gazneliler	Büyük Selçuklu Devleti kuruldu.
Malazgirt	1071	Büyük Selçuklu – Bizans	Anadolu’nun kapıları Türklere açıldı.
Miryokefalon	1176	Türkiye Selçukluları – Bizans	Bizans’ın Türkleri Anadolu’dan çıkarma umudu sona erdi.
Kösedağ	1243	Türkiye Selçukluları – Moğollar	Türkiye Selçukluları Moğol hâkimiyetine girdi.

Dandanakan ve Malazgirt savaşlarını Türk tarihine etkileri bakımından karşılaştırınız.

2. Soru 6 puan Orta TAR.10.1.1

Öncül 1 · 1. ve 2. sorular

Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte yapılan bazı savaşlar:

Savaş	Yıl	Taraflar	Sonuç
Dandanakan	1040	Selçuklular – Gazneliler	Büyük Selçuklu Devleti kuruldu.
Malazgirt	1071	Büyük Selçuklu – Bizans	Anadolu’nun kapıları Türklere açıldı.
Miryokefalon	1176	Türkiye Selçukluları – Bizans	Bizans’ın Türkleri Anadolu’dan çıkarma umudu sona erdi.
Kösedağ	1243	Türkiye Selçukluları – Moğollar	Türkiye Selçukluları Moğol hâkimiyetine girdi.

Miryokefalon Savaşı’nın “Malazgirt’in onaylanması” olarak değerlendirilmesinin nedenini açıklayınız.

3. Soru 6 puan Kolay TAR.10.1.1

Öncül 2 · 3. ve 4. sorular

Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’da kurulan bazı Türk beylikleri:

Saltuklular (Erzurum ve çevresi)
Mengücekliler (Erzincan, Divriği)
Danişmentliler (Sivas, Tokat, Amasya)
Artuklular (Diyarbakır, Mardin, Hasankeyf)

Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’da kurulan beyliklerin Anadolu’nun Türkleşmesine katkısını açıklayınız.

4. Soru 7 puan Zor TAR.10.1.1

Öncül 2 · 3. ve 4. sorular

Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’da kurulan bazı Türk beylikleri:

Saltuklular (Erzurum ve çevresi)
Mengücekliler (Erzincan, Divriği)
Danişmentliler (Sivas, Tokat, Amasya)
Artuklular (Diyarbakır, Mardin, Hasankeyf)

Malazgirt (1071) ve Kösedağ (1243) savaşlarını Anadolu’daki Türk siyasi birliğine etkileri bakımından karşılaştırınız.

5. Soru 6 puan Kolay TAR.10.1.1

Öncül 3 · 5. ve 6. sorular

1096’da başlayan I. Haçlı Seferi sırasında Türkiye Selçuklu Devleti’nin başkenti İznik Haçlıların eline geçti. Sultan I. Kılıç Arslan başkenti Konya’ya taşıdı. Bu süreçte Türkiye Selçukluları ile Danişmentliler zaman zaman Haçlılara karşı birlikte hareket etti.

I. Haçlı Seferi’nin Türkiye Selçuklu Devleti’ne etkilerinden ikisini yazınız.

6. Soru 6 puan Orta TAR.10.1.1

Öncül 3 · 5. ve 6. sorular

Haçlı tehlikesinin Anadolu’daki Türk devletleri arasındaki ilişkilere etkisini metinden yararlanarak açıklayınız.

7. Soru 6 puan Kolay TAR.10.1.2

Öncül 4 · 7. ve 8. sorular

Türk devlet geleneğiyle ilgili bilgiler:

Eski Türklerde yönetme yetkisinin (kut) Tanrı tarafından hükümdar ailesine verildiğine inanılırdı.
Ülke, hükümdar ailesinin ortak malı sayılırdı.
Büyük Selçuklularda hükümdar ailesinden olan şehzadelere “melik” unvanıyla ülkenin farklı bölgelerinin yönetimi verilirdi.
Hükümdarın ölümünden sonra melikler arasında sık sık taht mücadeleleri yaşanırdı.

Selçuklularda devam eden eski Türk devlet geleneklerinden ikisini yazınız.

8. Soru 7 puan Zor TAR.10.1.2

Öncül 4 · 7. ve 8. sorular

Türk devlet geleneğiyle ilgili bilgiler:

Eski Türklerde yönetme yetkisinin (kut) Tanrı tarafından hükümdar ailesine verildiğine inanılırdı.
Ülke, hükümdar ailesinin ortak malı sayılırdı.
Büyük Selçuklularda hükümdar ailesinden olan şehzadelere “melik” unvanıyla ülkenin farklı bölgelerinin yönetimi verilirdi.
Hükümdarın ölümünden sonra melikler arasında sık sık taht mücadeleleri yaşanırdı.

Ülkenin hükümdar ailesinin ortak malı sayılmasının Selçuklu devletlerinin siyasi yapısına etkilerini değerlendiriniz.

9. Soru 6 puan Orta TAR.10.1.2

Öncül 5 · 9. ve 10. sorular

Selçuklu ordusunu oluşturan bazı kuvvetler:

Kuvvet	Özelliği
Gulâmlar (Hassa ordusu)	Küçük yaşta alınıp eğitilen, doğrudan sultana bağlı, maaşlı askerler
İkta askerleri	Kendilerine verilen toprakların vergi gelirleriyle geçinen ve savaşta asker yetiştiren atlı askerler
Türkmenler	Konar-göçer, savaşçı Türk boyları
Yardımcı kuvvetler	Bağlı devletlerin gönderdiği askerler

İkta sisteminin hem orduya hem de devlet ekonomisine sağladığı katkıları açıklayınız.

10. Soru 6 puan Orta TAR.10.1.2

Öncül 5 · 9. ve 10. sorular

Selçuklu ordusunu oluşturan bazı kuvvetler:

Kuvvet	Özelliği
Gulâmlar (Hassa ordusu)	Küçük yaşta alınıp eğitilen, doğrudan sultana bağlı, maaşlı askerler
İkta askerleri	Kendilerine verilen toprakların vergi gelirleriyle geçinen ve savaşta asker yetiştiren atlı askerler
Türkmenler	Konar-göçer, savaşçı Türk boyları
Yardımcı kuvvetler	Bağlı devletlerin gönderdiği askerler

Sultanın doğrudan kendisine bağlı bir Hassa ordusu (gulâmlar) oluşturmasının nedenini açıklayınız.

11. Soru 6 puan Kolay TAR.10.1.2

Öncül 6 · 11. ve 12. sorular

Selçuklularda melikler küçük yaşta bir bölgenin yönetimine gönderilir, yanlarına onları yetiştirmek için deneyimli bir devlet adamı olan “atabey” verilirdi. Büyük Selçuklu Devleti’nin zayıfladığı dönemde bazı atabeyler bulundukları bölgelerde bağımsız devletler (atabeylikler) kurdu.

Atabeylik kurumunun Selçuklu devlet yönetimindeki ilk amacı nedir?

12. Soru 7 puan Zor TAR.10.1.2

Öncül 6 · 11. ve 12. sorular

Atabeylik kurumunun zamanla değişen rolünü değişim ve süreklilik kavramlarıyla değerlendiriniz.

13. Soru 6 puan Kolay TAR.10.1.3

Öncül 7 · 13. ve 14. sorular

Türkiye Selçukluları döneminde ticaretle ilgili bazı uygulamalar:

Ticaret yolları üzerine kervansaraylar yapıldı (ör. Aksaray’daki Sultan Hanı).
Kervansaraylarda tüccarlar ve hayvanları belirli bir süre ücretsiz ağırlandı.
Yolda soyulan tüccarların zararı devlet tarafından karşılandı.
Antalya, Alanya ve Sinop limanları alındı; Akdeniz ve Karadeniz ticaretine katılındı.

Türkiye Selçuklularının ticareti geliştirmek için aldığı önlemlerden ikisini ve amaçlarını açıklayınız.

14. Soru 6 puan Orta TAR.10.1.3

Öncül 7 · 13. ve 14. sorular

Türkiye Selçukluları döneminde ticaretle ilgili bazı uygulamalar:

Ticaret yolları üzerine kervansaraylar yapıldı (ör. Aksaray’daki Sultan Hanı).
Kervansaraylarda tüccarlar ve hayvanları belirli bir süre ücretsiz ağırlandı.
Yolda soyulan tüccarların zararı devlet tarafından karşılandı.
Antalya, Alanya ve Sinop limanları alındı; Akdeniz ve Karadeniz ticaretine katılındı.

Ticaret yolları üzerindeki faaliyetlerin Anadolu’da yerleşme ve şehirleşmeye etkisini açıklayınız.

15. Soru 6 puan Orta TAR.10.1.3

Öncül 8 · 15. ve 16. sorular

Türkiye Selçukluları döneminde Anadolu şehirlerinde vakıflarla pek çok yapı inşa edilmiştir. Örneğin Kayseri’deki Gevher Nesibe Darüşşifası (1206) hem hastane hem de tıp okulu olarak hizmet vermiştir. Bu dönemde konar-göçer Türkmenlerin bir kısmı da köy ve kasabalara yerleşmeye başlamıştır.

Vakıfların Türkiye Selçuklu şehirlerinin gelişmesindeki rolünü metindeki örnekle açıklayınız.

16. Soru 7 puan Zor TAR.10.1.3

Öncül 8 · 15. ve 16. sorular

Konar-göçer Türkmenlerin yerleşik hayata geçmesi ile Anadolu’nun Türkleşmesi arasındaki ilişkiyi sorgulayınız.

Sınavı bitirdin mi?

Cevap anahtarı ayrı sayfada. Orada kendi cevabınla örnek cevabı yan yana görür, ölçütleri işaretleyerek puanını hesaplarsın.

Cevap anahtarına git ve puanla

Reklam alanı · 728×90Buraya reklam vermek için iletişime geçinİletişim

10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı senaryoları

Okulundaki zümre bu senaryolardan birini seçer ve sınavdan önce duyurur. Senaryonu öğrenince hangi konudan kaç soru geleceğini aşağıdaki tablodan görebilirsin.

10. sınıf Tarih 1. yazılı konu-soru dağılımı
Öğrenme çıktısı	S1	S2	S3	S4	S5	S6
TAR.10.1.1 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme	3	2	1	2	2	3
TAR.10.1.2 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme	2	3	2	2	2	3
TAR.10.1.3 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme	2	2	3	3	2	–
Toplam soru	7	7	6	7	6	6

S1, S2… senaryoları gösterir; hücredeki sayı o senaryoda o çıktıdan kaç soru geleceğidir. Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 1. Dönem Konu-Soru Dağılım Tabloları. İliniz farklı bir tablo belirlemiş olabilir; okulunuzun duyurusunu esas alın.

Bu deneme sınavındaki öğrenme çıktıları

Deneme sınavındaki soruların hangi öğrenme çıktılarına ait olduğunu ve kaç puan değerinde olduğunu gösterir.

Kod	Öğrenme çıktısı	Sorular	Puan
TAR.10.1.1	Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme	1, 2, 3, 4, 5, 6	37
TAR.10.1.2	Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme	7, 8, 9, 10, 11, 12	38
TAR.10.1.3	Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme	13, 14, 15, 16	25

10. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı: diğer dersler

Türk Dili ve Edebiyatı Hazırlanıyor Matematik Hazır Fizik Hazır Kimya Hazır Biyoloji Hazır Coğrafya Hazır Felsefe Hazır Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Hazır İngilizce Hazır

Sınava hazırlık rehberleri

OYSS Nedir? Ortak Yazılı Sınav Sistemi Rehberi · OYSS’nin tanımı, amacı, kapsamı, soru hazırlama süreci ve puanlama.
OYSS Sınav Takvimi 2026-2027 · 1. dönem 1. yazılıların ders ders tarihleri ve mazeret sınavları.
OYSS Senaryoları ve Konu-Soru Dağılım Tablosu · Senaryonun ne olduğu, kimin seçtiği ve sınava nasıl hazırlanılacağı.
Açık Uçlu Soru Nasıl Cevaplanır? · Puanlama anahtarına göre tam puanlık cevap yazmanın 5 adımı.
Veliler İçin OYSS Rehberi · Velilerin bilmesi gerekenler, karnenin okunması ve evde destek önerileri.