11. Sınıf OYSS Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı Soruları
Sorular OYSS biçiminde: her öncülün (metin, tablo ya da liste) altında iki açık uçlu soru var. Cevaplarını kutulara yaz; bu cihazda otomatik kaydedilir. Bitirince cevap anahtarı sayfasında kendini puanla.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
Sessizliğe Övgü
Ne zamandır sessizliği duymadığımı fark ettim geçen akşam. Elektrikler kesilmişti; buzdolabının uğultusu, televizyonun cızırtısı, telefonun bitmeyen titreşimi bir anda sustu. İlk dakikalarda bir boşluğa düşmüş gibi huzursuz oldum. Sonra pencereden bir kuşun sesi geldi, ardından uzaktan bir çocuğun gülüşü.
Belki de sessizlikten korkmamızın nedeni, onun bizi kendimizle baş başa bırakmasıdır. Gürültü, düşünmekten kaçmanın en kolay yoludur. Ben o akşam, yıllardır ertelediğim birkaç soruyu kendime sordum. Cevaplarını bilmiyorum hâlâ ama sorabilmiş olmak bile bana iyi geldi.
Metnin konusunu ve ana düşüncesini yazınız.
Sessizliğe Övgü
Ne zamandır sessizliği duymadığımı fark ettim geçen akşam. Elektrikler kesilmişti; buzdolabının uğultusu, televizyonun cızırtısı, telefonun bitmeyen titreşimi bir anda sustu. İlk dakikalarda bir boşluğa düşmüş gibi huzursuz oldum. Sonra pencereden bir kuşun sesi geldi, ardından uzaktan bir çocuğun gülüşü.
Belki de sessizlikten korkmamızın nedeni, onun bizi kendimizle baş başa bırakmasıdır. Gürültü, düşünmekten kaçmanın en kolay yoludur. Ben o akşam, yıllardır ertelediğim birkaç soruyu kendime sordum. Cevaplarını bilmiyorum hâlâ ama sorabilmiş olmak bile bana iyi geldi.
Metin hangi düşünce yazısı türüne (deneme, makale, fıkra, sohbet) örnektir? Metinden en az iki kanıt göstererek türün özelliklerini açıklayınız.
Kentlerde Ağaçların Değeri
Kent ağaçları yalnızca görsel bir süs değildir. Yapılan araştırmalar, ağaçlarla kaplı caddelerde yaz aylarında hava sıcaklığının çıplak caddelere göre birkaç derece daha düşük olduğunu göstermektedir. Ağaçlar havadaki toz ve kirleticilerin bir kısmını yapraklarında tutar, yağmur sularının toprağa sızmasını kolaylaştırarak su baskınlarının etkisini azaltır.
Bu nedenle kent planlamasında ağaç dikimi, yol ve kanalizasyon gibi temel altyapı yatırımları kadar önemli görülmelidir. Ağaçsız kentler, gelecek kuşaklara daha sıcak, daha kirli ve daha savunmasız bir yaşam alanı bırakacaktır.
“Kentlerde Ağaçların Değeri” metni hangi düşünce yazısı türüne örnektir? Yazarın düşüncesini desteklemek için kullandığı kanıtları belirleyiniz.
Kentlerde Ağaçların Değeri
Kent ağaçları yalnızca görsel bir süs değildir. Yapılan araştırmalar, ağaçlarla kaplı caddelerde yaz aylarında hava sıcaklığının çıplak caddelere göre birkaç derece daha düşük olduğunu göstermektedir. Ağaçlar havadaki toz ve kirleticilerin bir kısmını yapraklarında tutar, yağmur sularının toprağa sızmasını kolaylaştırarak su baskınlarının etkisini azaltır.
Bu nedenle kent planlamasında ağaç dikimi, yol ve kanalizasyon gibi temel altyapı yatırımları kadar önemli görülmelidir. Ağaçsız kentler, gelecek kuşaklara daha sıcak, daha kirli ve daha savunmasız bir yaşam alanı bırakacaktır.
“Sessizliğe Övgü” ve “Kentlerde Ağaçların Değeri” metinlerini; amaç, anlatım biçimi (öznel–nesnel) ve düşüncelerin desteklenme yolu açısından karşılaştırınız.
Bir gazetenin köşe yazısından:
Bayram sabahı telefonuma tam kırk iki mesaj geldi. Hepsi aynı resim, aynı süslü yazı: “Bayramınız mübarek olsun.” Bir tanesinin altında başka birinin adı bile duruyordu; demek ki gönderen, kendisine gelen mesajı hiç değiştirmeden bana iletmişti. Akşamüstü kapı çaldı. Alt kattaki yaşlı komşumuz Fatma Teyze, elinde bir tabak baklavayla gelmişti. Kırk iki mesajın hiçbiri, o tabağın sıcaklığını taşımıyordu.
Yazarın köşe yazısında eleştirdiği durumu ve vermek istediği mesajı açıklayınız.
Bir gazetenin köşe yazısından:
Bayram sabahı telefonuma tam kırk iki mesaj geldi. Hepsi aynı resim, aynı süslü yazı: “Bayramınız mübarek olsun.” Bir tanesinin altında başka birinin adı bile duruyordu; demek ki gönderen, kendisine gelen mesajı hiç değiştirmeden bana iletmişti. Akşamüstü kapı çaldı. Alt kattaki yaşlı komşumuz Fatma Teyze, elinde bir tabak baklavayla gelmişti. Kırk iki mesajın hiçbiri, o tabağın sıcaklığını taşımıyordu.
Köşe yazısının (fıkra türünün) özelliklerini bu metinden örneklerle açıklayınız. Yazarın son cümlede kullandığı karşılaştırmanın etkisini yorumlayınız.
Bir edebiyat dergisinde yayımlanan eleştiri yazısından (yazar ve roman kurmacadır):
Deniz Aksoy’un “Son Vapur” adlı romanı, İstanbul’da bir vapur iskelesinde çalışan yaşlı bir bilet memurunun bir gününü anlatıyor. Yazar, iskeleye gelip giden insanların küçük hikâyelerini ustalıkla birbirine bağlıyor; özellikle diyaloglar canlı ve inandırıcı. Ancak romanın ikinci yarısında anlatıcının sık sık araya girip okura ders verir gibi yorumlar yapması, okuru hikâyeden koparıyor. Yine de “Son Vapur”, şehrin kalabalığında kaybolan yalnızlıkları fark ettirmesiyle okunmaya değer bir eser.
Eleştiri yazısında romanın beğenilen ve beğenilmeyen yönlerini belirleyiniz. Eleştirmenin yazısını dengeli bulup bulmadığınızı gerekçesiyle açıklayınız.
Bir edebiyat dergisinde yayımlanan eleştiri yazısından (yazar ve roman kurmacadır):
Deniz Aksoy’un “Son Vapur” adlı romanı, İstanbul’da bir vapur iskelesinde çalışan yaşlı bir bilet memurunun bir gününü anlatıyor. Yazar, iskeleye gelip giden insanların küçük hikâyelerini ustalıkla birbirine bağlıyor; özellikle diyaloglar canlı ve inandırıcı. Ancak romanın ikinci yarısında anlatıcının sık sık araya girip okura ders verir gibi yorumlar yapması, okuru hikâyeden koparıyor. Yine de “Son Vapur”, şehrin kalabalığında kaybolan yalnızlıkları fark ettirmesiyle okunmaya değer bir eser.
Bu eleştiri yazısını okuyan biri romanı okumaya başlamadan önce hangi beklentilere sahip olabilir? Bir eleştiri yazısı okumanın bir eserin okunma sürecine olumlu ve olumsuz birer etkisini açıklayınız.
Bir sohbet yazısından:
Siz hiç bir dostunuzla yürürken konuşmanın nasıl kendiliğinden aktığını fark ettiniz mi? Masada karşılıklı oturduğumuzda sözler tartılır, bakışlar kaçırılır. Oysa yan yana yürürken gözümüz yoldadır; söylemesi zor şeyler daha kolay dökülür dilimizden. Eskiler boşuna “Yol arkadaşı” dememiş. Bence insanın derdini anlatmak için en güzel yer, uzun ve acelesiz bir yoldur. Siz de bir gün deneyin, belki bana hak verirsiniz.
Sohbet yazısında yazarın ileri sürdüğü düşünceyi yazınız. Yazarın bu düşünceyi nasıl gerekçelendirdiğini açıklayınız.
Bir sohbet yazısından:
Siz hiç bir dostunuzla yürürken konuşmanın nasıl kendiliğinden aktığını fark ettiniz mi? Masada karşılıklı oturduğumuzda sözler tartılır, bakışlar kaçırılır. Oysa yan yana yürürken gözümüz yoldadır; söylemesi zor şeyler daha kolay dökülür dilimizden. Eskiler boşuna “Yol arkadaşı” dememiş. Bence insanın derdini anlatmak için en güzel yer, uzun ve acelesiz bir yoldur. Siz de bir gün deneyin, belki bana hak verirsiniz.
Sohbet türünün özelliklerinden ikisini metinden örnek vererek açıklayınız. Yazarın okura doğrudan seslenmesinin okuma sürecine etkisini yorumlayınız.
Bir öğrencinin okuma günlüğünden:
- Okumadan önce: “Sessizliğe Övgü” başlığını görünce sessizliği öven, biraz sıkıcı bir yazı olacağını düşündüm.
- Okurken: Elektrik kesintisi bölümünde kendi yaşadığım bir anı hatırladım. “Gürültü, düşünmekten kaçmanın en kolay yoludur.” cümlesinin altını çizdim.
- Okuduktan sonra: Yazının tahmin ettiğim gibi sıkıcı olmadığını gördüm. Ben de bir gün telefonumu kapatıp neler hissedeceğimi denemeye karar verdim.
Okuma günlüğüne göre öğrencinin okuma öncesi, okuma sırası ve okuma sonrasında hangi okuma stratejilerini kullandığını belirleyiniz. Öğrencinin okuma öncesindeki tahmininin metni okuduktan sonra nasıl değiştiğini açıklayınız.
Bir öğrencinin okuma günlüğünden:
- Okumadan önce: “Sessizliğe Övgü” başlığını görünce sessizliği öven, biraz sıkıcı bir yazı olacağını düşündüm.
- Okurken: Elektrik kesintisi bölümünde kendi yaşadığım bir anı hatırladım. “Gürültü, düşünmekten kaçmanın en kolay yoludur.” cümlesinin altını çizdim.
- Okuduktan sonra: Yazının tahmin ettiğim gibi sıkıcı olmadığını gördüm. Ben de bir gün telefonumu kapatıp neler hissedeceğimi denemeye karar verdim.
Okuma günlüğündeki “Okuduktan sonra” bölümünü örnek alarak bu sınavdaki metinlerden birini okuduktan sonra neler düşündüğünüzü ve metnin size kattıklarını anlatan bir paragraf yazınız. Yazım ve noktalama kurallarına uyunuz.
Bir öğrencinin yazdığı paragraf (yazım ve noktalama yanlışları vardır):
Teknoloji hayatımızı kolaylaştırıyor ama bizi birbirimizden uzaklaştırıyormu? Bence bu sorunun cevabı teknolojiyi nasıl kullandığımıza bağlı. Örneğin; uzaktaki bir akrabamızla görüntülü konuşmak bizi yakınlaştırır. Fakat aynı masada oturan dört kişinin herbiri kendi ekranına bakıyorsa orda bir sorun vardır.
Paragraftaki yazım yanlışlarını bulup doğrularını yazınız.
Bir öğrencinin yazdığı paragraf (yazım ve noktalama yanlışları vardır):
Teknoloji hayatımızı kolaylaştırıyor ama bizi birbirimizden uzaklaştırıyormu? Bence bu sorunun cevabı teknolojiyi nasıl kullandığımıza bağlı. Örneğin; uzaktaki bir akrabamızla görüntülü konuşmak bizi yakınlaştırır. Fakat aynı masada oturan dört kişinin herbiri kendi ekranına bakıyorsa orda bir sorun vardır.
Paragraftaki noktalama yanlışını bulup açıklayınız. Paragrafı yazım ve noktalama kurallarına uygun olarak yeniden yazınız.
Okul gazetesi “Bir Diyeceğim Var!” başlıklı bir köşe açmıştır. Öğrencilerden günlük hayatta karşılaştıkları ve kendilerini rahatsız eden ya da düşündüren bir durumla ilgili kısa bir köşe yazısı göndermeleri istenmektedir.
Köşe yazınızın konusunu belirleyiniz. Yazınızda ele alacağınız sorunu, bu sorunla ilgili görüşünüzü ve görüşünüzü destekleyeceğiniz bir örneği maddeler hâlinde planlayınız.
Okul gazetesi “Bir Diyeceğim Var!” başlıklı bir köşe açmıştır. Öğrencilerden günlük hayatta karşılaştıkları ve kendilerini rahatsız eden ya da düşündüren bir durumla ilgili kısa bir köşe yazısı göndermeleri istenmektedir.
Planınıza uygun olarak “Bir Diyeceğim Var!” köşesi için bir köşe yazısı yazınız. Yazınıza dikkat çekici bir başlık koyunuz; görüşünüzü örnekle destekleyiniz ve okuru düşündüren bir cümleyle bitiriniz.
Sınavı bitirdin mi?
Cevap anahtarı ayrı sayfada. Orada kendi cevabınla örnek cevabı yan yana görür, ölçütleri işaretleyerek puanını hesaplarsın.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı senaryoları
Okulundaki zümre bu senaryolardan birini seçer ve sınavdan önce duyurur. Senaryonu öğrenince hangi konudan kaç soru geleceğini aşağıdaki tablodan görebilirsin.
| Öğrenme çıktısı | S1 | S2 | S3 |
|---|---|---|---|
| TDE2.2 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme | 1 | 2 | 2 |
| TDE2.3 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme | 2 | 1 | 2 |
| TDE2.4 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerden hareketle okuma sürecini değerlendirebilme | 1 | 1 | 1 |
| TDE4.3 Günlük hayatta karşılaşılan durumlara ilişkin duygu ve düşüncelerini etkili kullanacağı yazısı için kural uygulayabilme | 1 | 1 | 1 |
| Toplam soru | 5 | 5 | 6 |
S1, S2… senaryoları gösterir; hücredeki sayı o senaryoda o çıktıdan kaç soru geleceğidir. Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 1. Dönem Konu-Soru Dağılım Tabloları. İliniz farklı bir tablo belirlemiş olabilir; okulunuzun duyurusunu esas alın.
Bu deneme sınavındaki öğrenme çıktıları
Deneme sınavındaki soruların hangi öğrenme çıktılarına ait olduğunu ve kaç puan değerinde olduğunu gösterir.
| Kod | Öğrenme çıktısı | Sorular | Puan |
|---|---|---|---|
| TDE2.2 | “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme | 1, 5, 9 | 18 |
| TDE2.3 | “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme | 2, 3, 4, 6, 7 | 31 |
| TDE2.4 | “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerden hareketle okuma sürecini değerlendirebilme | 8, 10, 11 | 19 |
| TDE4.3 | Günlük hayatta karşılaşılan durumlara ilişkin duygu ve düşüncelerini etkili kullanacağı yazısı için kural uygulayabilme | 12, 13, 14, 15, 16 | 32 |
11. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı: diğer dersler
Sınava hazırlık rehberleri
- OYSS Nedir? Ortak Yazılı Sınav Sistemi Rehberi · OYSS’nin tanımı, amacı, kapsamı, soru hazırlama süreci ve puanlama.
- OYSS Sınav Takvimi 2026-2027 · 1. dönem 1. yazılıların ders ders tarihleri ve mazeret sınavları.
- OYSS Senaryoları ve Konu-Soru Dağılım Tablosu · Senaryonun ne olduğu, kimin seçtiği ve sınava nasıl hazırlanılacağı.
- Açık Uçlu Soru Nasıl Cevaplanır? · Puanlama anahtarına göre tam puanlık cevap yazmanın 5 adımı.
- Veliler İçin OYSS Rehberi · Velilerin bilmesi gerekenler, karnenin okunması ve evde destek önerileri.