9. Sınıf OYSS Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Soruları
Sorular OYSS biçiminde: her öncülün (metin, tablo ya da liste) altında iki açık uçlu soru var. Cevaplarını kutulara yaz; bu cihazda otomatik kaydedilir. Bitirince cevap anahtarı sayfasında kendini puanla.
Okuljet’teki sorular, cevaplar ve puanlama ölçütleri öğretmenler ya da alan uzmanları tarafından hazırlanmamıştır; MEB’in resmî soruları veya soru havuzuyla ilgisi yoktur. OYSS’nin soru biçimini tanımanız ve pratik yapmanız için hazırlanmıştır. Hata içerebilir; asıl kaynak olarak ders kitabınızı ve öğretmeninizin yönlendirmelerini esas alın.
Bir tarih öğretmeni derse şu sözlerle başlamıştır:
“Tarih, yalnızca geçmişte ne olduğunu ezberlemek değildir. Tarih, bugünü anlamamızı, kim olduğumuzu bilmemizi ve geleceğe dair daha bilinçli kararlar vermemizi sağlar.”
Öğretmenin sözlerinden yola çıkarak tarih öğrenmenin bireye sağladığı iki faydayı açıklayınız.
Bir tarih öğretmeni derse şu sözlerle başlamıştır:
“Tarih, yalnızca geçmişte ne olduğunu ezberlemek değildir. Tarih, bugünü anlamamızı, kim olduğumuzu bilmemizi ve geleceğe dair daha bilinçli kararlar vermemizi sağlar.”
Tarih bilgisinin bir toplumun birlik ve beraberliğine katkısını açıklayınız.
Bir okulun öğrencileri “Mahallemizin Hikâyesi” projesi hazırlamıştır:
- Mahallenin eski fotoğraflarını topladılar.
- Mahallede uzun yıllardır yaşayan büyükleriyle röportajlar yaptılar.
- Mahalledeki eski çeşme ve caminin kitabelerini incelediler.
- Topladıkları bilgileri okulda bir sergiyle paylaştılar.
Bu projenin öğrencilere sağladığı kazanımlardan ikisini yazınız.
Bir okulun öğrencileri “Mahallemizin Hikâyesi” projesi hazırlamıştır:
- Mahallenin eski fotoğraflarını topladılar.
- Mahallede uzun yıllardır yaşayan büyükleriyle röportajlar yaptılar.
- Mahalledeki eski çeşme ve caminin kitabelerini incelediler.
- Topladıkları bilgileri okulda bir sergiyle paylaştılar.
“Yerel tarih çalışmaları toplumsal hafızanın korunmasına katkı sağlar.” yargısını projeden örneklerle değerlendiriniz.
1999 Marmara Depremi’nde büyük can ve mal kaybı yaşanmıştır. Bu depremden sonra Türkiye’de yapı denetimi sistemi güçlendirilmiş, deprem yönetmelikleri güncellenmiş ve zorunlu deprem sigortası uygulamasına geçilmiştir.
Bu örnekte geçmişte yaşanan bir olayın bugünkü uygulamaları nasıl etkilediğini açıklayınız.
1999 Marmara Depremi’nde büyük can ve mal kaybı yaşanmıştır. Bu depremden sonra Türkiye’de yapı denetimi sistemi güçlendirilmiş, deprem yönetmelikleri güncellenmiş ve zorunlu deprem sigortası uygulamasına geçilmiştir.
Geçmişten ders çıkarmanın önemini gösteren tarihten başka bir örnek veriniz ve açıklayınız.
Bir öğrencinin incelediği bazı tarih kaynakları:
- I. Orhun Yazıtları
- II. 2015 yılında yayımlanmış bir Göktürk tarihi kitabı
- III. Bir Selçuklu sultanı adına basılmış sikke
- IV. Kurtuluş Savaşı’na katılmış bir askerin torununun anlattığı aile hatırası
Kaynakları birinci elden (birincil) ve ikinci elden (ikincil) kaynak olarak sınıflandırınız. Gerekçenizi yazınız.
Bir öğrencinin incelediği bazı tarih kaynakları:
- I. Orhun Yazıtları
- II. 2015 yılında yayımlanmış bir Göktürk tarihi kitabı
- III. Bir Selçuklu sultanı adına basılmış sikke
- IV. Kurtuluş Savaşı’na katılmış bir askerin torununun anlattığı aile hatırası
IV numaralı kaynağın güçlü ve zayıf yönlerini değerlendiriniz. Tarihçinin bu kaynaktan nasıl yararlanabileceğini açıklayınız.
Aynı savaşı anlatan iki kaynaktan bölümler:
- Kaynak A (savaşı kazanan tarafın tarihçisi): “Ordumuz, düşmanın sayıca üstün kuvvetlerini büyük bir kahramanlıkla bozguna uğrattı.”
- Kaynak B (savaşı kaybeden tarafın tarihçisi): “Ordumuz, komutanların ihaneti ve kötü hava koşulları yüzünden geri çekilmek zorunda kaldı.”
İki kaynağın aynı olayı farklı anlatmasının nedenlerini açıklayınız.
Aynı savaşı anlatan iki kaynaktan bölümler:
- Kaynak A (savaşı kazanan tarafın tarihçisi): “Ordumuz, düşmanın sayıca üstün kuvvetlerini büyük bir kahramanlıkla bozguna uğrattı.”
- Kaynak B (savaşı kaybeden tarafın tarihçisi): “Ordumuz, komutanların ihaneti ve kötü hava koşulları yüzünden geri çekilmek zorunda kaldı.”
Bir tarihçi bu savaş hakkında daha nesnel bilgiye ulaşmak için nasıl bir yol izlemelidir? Açıklayınız.
Şanlıurfa’daki Göbeklitepe’de yapılan kazılarda yaklaşık 11.500 yıl önce yapılmış büyük dikili taşlardan oluşan yapılar bulunmuştur. Bu keşiften önce, insanların büyük yapıları ancak tarıma ve yerleşik hayata geçtikten sonra inşa edebildiği düşünülüyordu.
Göbeklitepe’deki bulgular, insanlık tarihine dair hangi bilgiyi değiştirmiştir?
Şanlıurfa’daki Göbeklitepe’de yapılan kazılarda yaklaşık 11.500 yıl önce yapılmış büyük dikili taşlardan oluşan yapılar bulunmuştur. Bu keşiften önce, insanların büyük yapıları ancak tarıma ve yerleşik hayata geçtikten sonra inşa edebildiği düşünülüyordu.
Göbeklitepe örneğinden yararlanarak tarih biliminin doğasıyla ilgili bir genelleme yazınız ve açıklayınız.
Tarihçinin çalışma aşamaları karışık olarak verilmiştir:
- Kaynakların güvenilirliğini sorgulama (tenkit)
- Araştırma konusunu ve sorusunu belirleme
- Bilgileri yorumlayıp yazıya dökme (sentez)
- Konuyla ilgili kaynakları bulup toplama
Tarihçinin çalışma aşamalarını doğru sıraya koyunuz.
Tarihçinin çalışma aşamaları karışık olarak verilmiştir:
- Kaynakların güvenilirliğini sorgulama (tenkit)
- Araştırma konusunu ve sorusunu belirleme
- Bilgileri yorumlayıp yazıya dökme (sentez)
- Konuyla ilgili kaynakları bulup toplama
Tenkit (kaynak eleştirisi) aşaması atlanırsa tarihsel bilgide ne gibi sorunlar ortaya çıkabilir? Açıklayınız.
Bir tarihçi, arşivde bulunan ve 16. yüzyıla ait olduğu söylenen bir fermanı inceliyor:
- Kâğıdın türünü, mürekkebi, yazı stilini ve padişah tuğrasını inceliyor.
- Fermanda anlatılan olayları aynı döneme ait başka belgelerle karşılaştırıyor.
Tarihçinin yaptığı iki incelemeyi dış tenkit ve iç tenkit olarak adlandırınız ve aralarındaki farkı açıklayınız.
Bir tarihçi, arşivde bulunan ve 16. yüzyıla ait olduğu söylenen bir fermanı inceliyor:
- Kâğıdın türünü, mürekkebi, yazı stilini ve padişah tuğrasını inceliyor.
- Fermanda anlatılan olayları aynı döneme ait başka belgelerle karşılaştırıyor.
Tarihçinin fermanı incelerken yararlanabileceği iki yardımcı bilimi yazınız ve her birinin bu incelemeye katkısını açıklayınız.
Sınavı bitirdin mi?
Cevap anahtarı ayrı sayfada. Orada kendi cevabınla örnek cevabı yan yana görür, ölçütleri işaretleyerek puanını hesaplarsın.
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı senaryoları
Okulundaki zümre bu senaryolardan birini seçer ve sınavdan önce duyurur. Senaryonu öğrenince hangi konudan kaç soru geleceğini aşağıdaki tablodan görebilirsin.
| Öğrenme çıktısı | S1 | S2 | S3 | S4 | S5 | S6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme | 3 | 2 | 2 | 2 | 1 | 3 |
| TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 |
| TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | – |
| Toplam soru | 7 | 6 | 7 | 7 | 6 | 6 |
S1, S2… senaryoları gösterir; hücredeki sayı o senaryoda o çıktıdan kaç soru geleceğidir. Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 1. Dönem Konu-Soru Dağılım Tabloları. İliniz farklı bir tablo belirlemiş olabilir; okulunuzun duyurusunu esas alın.
Bu deneme sınavındaki öğrenme çıktıları
Deneme sınavındaki soruların hangi öğrenme çıktılarına ait olduğunu ve kaç puan değerinde olduğunu gösterir.
| Kod | Öğrenme çıktısı | Sorular | Puan |
|---|---|---|---|
| TAR.9.1.1 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme | 1, 2, 3, 4, 5, 6 | 37 |
| TAR.9.1.2 | Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme | 7, 8, 9, 10, 11, 12 | 38 |
| TAR.9.1.3 | Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme | 13, 14, 15, 16 | 25 |
9. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı: diğer dersler
Sınava hazırlık rehberleri
- OYSS Nedir? Ortak Yazılı Sınav Sistemi Rehberi · OYSS’nin tanımı, amacı, kapsamı, soru hazırlama süreci ve puanlama.
- OYSS Sınav Takvimi 2026-2027 · 1. dönem 1. yazılıların ders ders tarihleri ve mazeret sınavları.
- OYSS Senaryoları ve Konu-Soru Dağılım Tablosu · Senaryonun ne olduğu, kimin seçtiği ve sınava nasıl hazırlanılacağı.
- Açık Uçlu Soru Nasıl Cevaplanır? · Puanlama anahtarına göre tam puanlık cevap yazmanın 5 adımı.
- Veliler İçin OYSS Rehberi · Velilerin bilmesi gerekenler, karnenin okunması ve evde destek önerileri.